Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkiye'nin mülki idari yapısını yeniden şekillendirmeyi hedefleyen "100 İl 1000 İlçe" projesinin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. Halihazırda 81 il ve 922 ilçeden oluşan idari haritanın güncellenmesini öneren Bahçeli, hazırladıkları çalışma kapsamında 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını öngördüklerini açıkladı. MHP lideri, düzenlemeye ilişkin kanun teklifinin ilerleyen süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşınabileceğini bildirdi.
Türkgün gazetesine verdiği röportajda projenin gerekçelerini ve kapsamını anlatan Bahçeli, 2017 yılındaki anayasa değişikliğiyle geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kamu idaresinde önemli bir reform süreci başlattığını belirtti. Artan nüfus, şehirleşme hızı, ekonomik ve sosyal dinamikler ile teknolojik gelişmelerin mülki idari yapıda da yeni bir düzenlemeyi zorunlu kıldığını ifade eden Bahçeli, merkezi idare ile yerel yönetimlerin uyumlu ve hizmet odaklı çalışması gerektiğine işaret etti.
Bahçeli'nin il olmasını önerdiği 19 ilçe
Nüfusu 100 binin üzerinde olan birçok ilçenin il olma talebi bulunduğunu hatırlatan Bahçeli, çalışmada yalnızca nüfus büyüklüğünün değil; üretim, ulaşım, enerji, tarım, lojistik, bölgesel kalkınma, sınır güvenliği ve jeopolitik konum gibi nesnel ölçütlerin esas alındığını vurguladı. MHP lideri, bu kriterler doğrultusunda Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesinden il statüsüne yükseltilebilecek 19 ilçeyi şu şekilde sıraladı:
- Marmara Bölgesi: Lüleburgaz (Kırklareli), Bandırma (Balıkesir)
- Ege Bölgesi: Fethiye (Muğla), Akhisar (Manisa)
- Akdeniz Bölgesi: Alanya (Antalya), Tarsus (Mersin), Kozan (Adana), Elbistan (Kahramanmaraş)
- İç Anadolu Bölgesi: Polatlı (Ankara), Ereğli (Konya)
- Karadeniz Bölgesi: Ereğli (Zonguldak), Ünye (Ordu), Vezirköprü (Samsun)
- Doğu Anadolu Bölgesi: Erciş (Van), Doğubayazıt (Ağrı), Ahlat (Bitlis)
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi: Siverek (Şanlıurfa), Ergani (Diyarbakır), Midyat (Mardin)
Bu çalışmanın nihai bir liste olmadığının altını çizen Bahçeli, il yapılacak ilçelerin devletin ilgili kurumlarının nesnel ölçütler çerçevesinde ortaya koyacağı mutabakatla ve TBMM kararıyla kesinleşeceğini kaydetti. Anayasa gereği Türkiye'de yeni bir il veya ilçe kurulması yalnızca TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilecek bir kanunla mümkün oluyor.
27 yıl sonra idari harita ve seçim dengeleri değişebilir
Türkiye'de son olarak 1999 yılında yaşanan depremin ardından Düzce il statüsüne kavuşmuş ve ülkedeki il sayısı 81'e yükselmişti. MHP'nin önerdiği düzenlemenin yasalaşması halinde, 27 yıl aradan sonra Türkiye'nin mülki idare haritası yeniden çizilmiş olacak. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 86 milyonu aşan ülke nüfusunda, mevcut 81 ilin 3'ü 100 bin, 6'sı ise 200 bin nüfus sınırının altında kalırken; il olması önerilen Alanya, Tarsus, Siverek ve İnegöl gibi pek çok ilçenin nüfusu mevcut birçok ili geride bırakıyor.
İdari yapıda gerçekleşecek bu ölçekteki bir değişim, kamu hizmetlerinin yanı sıra siyasi temsili de doğrudan etkileyecek. Bahçeli, 19 yeni il ve 78 yeni ilçenin kurulmasıyla birlikte yeni belediyelerin oluşacağını ve illerin TBMM'deki milletvekili dağılımının değişeceğini belirterek, bu durumun siyaset alanını genişleteceğini ifade etti. İl statüsü kazanan yerleşim yerlerine müstakil valilikler ve il müdürlükleri kurulacak olması, eğitim, sağlık ve güvenlik gibi temel kamu hizmetlerine vatandaşın doğrudan erişimini hızlandıracak.
Yerel yönetim yasalarında kapsamlı revizyon çağrısı
Projenin yalnızca sınır değişikliklerinden ibaret olmadığını belirten Bahçeli, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında kamu yönetimini güçlendirmek için beş temel ilke belirlediklerini açıkladı. Bu ilkeleri; yasama, yürütme ve yargı arasında denge, liyakat esasına dayanan kurumsallık, merkez ve taşra teşkilatları arasında yetki uyumu, adalet anlayışı ve kurumsal sistemin iyileştirilmesi olarak özetledi.
Mahalli idare sisteminde görev karmaşasının giderilmesi gerektiğini savunan MHP lideri, büyükşehir belediyeleri ile ilçe belediyeleri arasındaki görev alanlarının açık ve kesin biçimde yeniden tanımlanmasını istedi. Bahçeli, bu kapsamda Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu, Köy Kanunu, İl İdaresi Kanunu ve İl Özel İdaresi Kanunu başta olmak üzere yerel yönetimlere ilişkin temel mevzuatın yeniden düzenlenmesi ve muhtarlık kurumunun güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Projenin "Terörsüz Türkiye" süreciyle birlikte tesis edilmeye çalışılan huzur, istikrar ve refah ikliminin kalıcı hale gelmesine de katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.
