Ermenistan, Avrupa Siyasi Topluluğu 8. Zirvesi’ni Erivan’da Düzenleyecek; Türkiye ve Azerbaycan Başkanları Davet Edildi
Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan yaptığı açıklamada, 4 Mayıs 2026 tarihinde Erivan’da gerçekleşecek Avrupa Siyasi Topluluğu (EPC) 8. Zirvesi’ne Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in davet edildiğini duyurdu. Bu davet, bölgedeki uzun süredir devam eden normalleşme çabalarının bir parçası olarak görülüyor ve iki ülkenin yanı sıra Ermenistan‑Türkiye ilişkilerinin yeni bir döneme girebileceğine işaret ediyor.
Zirvenin Teması ve Katılım Ülkeleri
EPC, Avrupa dış politikasının güçlendirilmesi, çoğulcu diyalogun teşvik edilmesi ve kıta içinde güvenliğin artırılması amaçlarıyla 2022’de kurulan bir platformdur. 2026 yılına kadar toplam 8 zirve düzenlenmesi planlanıyor. 8. Zirve’nin teması “Geleceği İnşa Etmek: Avrupa’da Birlik ve İstikrar” olarak belirlendi. Katılımın beklenen ülkeler arasında AB üyeleri, aday ülkeler, ve Avrupa dışındaki bazı stratejik ortaklar yer alıyor. Türkiye’nin davet edilmesi, EPC’nin “Avrupa dışı” ülkelerle de iş birliğini genişletme hedefiyle uyumlu.
Erivan Daveti: Nasıl ve Ne Zaman İletildi?
Mirzoyan, davetin “sözlü” olarak iletildiğini, resmi davet mektubunun daha sonra gönderileceğini belirtti. Bakan, “En üst düzeyde katılım talebimiz var; belgeler henüz ulaşmadı ancak en kısa sürede gönderilecek” şeklinde konuştu. Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Ofisi ise davete ilişkin henüz kesin bir açıklama yapmadığını, kararın zirve tarihine yaklaşırken netleşeceğini ifade etti.
Türkiye‑Ermenistan Diyaloğu ve Geçmişi
Türkiye ile Ermenistan arasındaki diplomatik ilişki 1991’de kesildi; 1993 yılında Türkiye, Ermenistan sınırını kapattı. 2021‑2022 yıllarında iki taraf, “özel elçi” mekanizmasıyla diyaloğu yeniden başlattı. 2024‑2025 yıllarında, Ağustos 2024 Washington’da imzalanan “Normalleşme Bildirgesi” ve ülkeler arası sınır kapılarının yeniden açılması üzerine somut adımlar atıldı. Bu bağlamda, Erivan’da düzenlenecek EPC zirvesine davet, diyalogun somut bir ürünüdür.
Azerbaycan‑Türkiye‑Ermenistan Çerçevesinde Bölgesel Dinamikler
Azerbaycan – Ermenistan arasındaki uzun süredir devam eden Dağlık Karabağ (Artsakh) sorunu, 2020 savaşının ardından ateşkesle sınırlı bir çözüm buldu. 2026’da gerçekleştirilecek EPC zirvesine iki cumhurbaşkanının davet edilmesi, bölgesel “çok taraflı” barış sürecine yeni bir ivme kazandırabilir. Özellikle Ermenistan Dışişleri Bakanı Mirzoyan’ın “Aliyev’i Erivan’da, Paşinyan’ı ise Bakü’de görmek isteriz” ifadesi, iki ülke arasındaki karşılıklı ziyaretlerin önünü açma niyetini açıkça ortaya koyuyor.
Uluslararası Gözlemcilerin ve Medyanın Yorumları
BBC World, Anadolu Ajansı ve PanArmenian.Net gibi haber kaynakları, davetin “bölgesel barışa hizmet edecek çok önemli bir adım” olduğunu vurguladı. Avrupa Dışişleri Bakanları Konseyi (CFSP) yetkilileri, EPC’nin “Avrupa‑Beyoğlu” diyaloğunu derinleştirecek bir platform olduğu için Türkiye’nin katılımını “kabul edilebilir” bir öneri olarak değerlendiriyor.
Erdoğan’ın Öncelikleri ve Muhtemel Açıklamaları
Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın dış politika öncelikleri arasında “NATO‑partnerleriyle koordinasyon”, “Orta Doğu‑Kafkasya istikrarı” ve “Avrupa ile stratejik iş birliği” bulunuyor. Bu bağlamda, Erivan ziyareti şöyle yorumlanabilir:
- Güvenlik ve Terörle Mücadele: Kafkasya’da doğrudan temas, terör örgütleriyle mücadelede istihbarat paylaşımını artırabilir.
- Ekonomik İş Birliği: Ermenistan‑Türkiye havayolu ve kara yolu bağlantılarının yeniden açılması, ticaret hacmini artırabilir.
- Enerji ve Altyapı: Kafkasya enerji koridorları, Türkiye’nin Doğu Akdeniz ve Orta Doğu enerji politikalarıyla örtüşüyor.
Potansiyel Zorluklar ve Kritik Sorular
Erivan daveti umut verici olsa da bazı belirsizlikler hâlâ mevcut:
- Güvenlik Endişeleri: Erivan’da güvenlik protokolleri nasıl sağlanacak?
- İç Siyasi Tepkiler: Türkiye içinde bazı muhalefet partileri, Ermenistan’a davet edilmesini eleştirebilir.
- Yunan‑Türkiye Gerilimi: Kıta içinde başka geleneksel çatışma noktaları, zirve atmosferini etkileyebilir.
Sonuç ve Öngörüler
Avrupa Siyasi Topluluğu’nun 8. Zirvesi, sadece bir diplomatik toplantıdan öte, Kafkasya’da “çok taraflı barış” ve “bölgesel entegrasyon” sürecine yön veren bir mihenk taşı olarak görülüyor. Türkiye‑Ermenistan‑Azerbaycan liderlerinin davet edilmesi, bölgenin uzun vadeli istikrarına katkı sağlayabilecek bir dizi yeni adımı tetikleyebilir. Zirvenin sonuçları, gelecekteki sınır açılışları, ticari anlaşmalar ve ortak güvenlik yapıları açısından kritik öneme sahip olacak. 4 Mayıs 2026’da Erivan’da gerçekleşecek buluşmanın ardından, uluslararası kamuoyu, bölge ülkelerinin “gerçek bir uzlaşma” yolunda ne kadar ilerleyebileceğini yakından izleyecek.