İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, kamuoyunda "Daltonlar" olarak bilinen organize suç örgütüne yönelik İstanbul merkezli 30 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi. Emniyet güçlerinin 27 Ekim sabahı gerçekleştirdiği baskınlarda, örgüt tarafından sosyal medya üzerinden suça yönlendirildiği değerlendirilen 30'u çocuk yaşta toplam 85 şüpheli yakalanarak gözaltına alındı. Soruşturma kapsamında, haklarında yakalama kararı çıkarılan diğer şüphelilerin tespit ve gözaltı işlemleri devam ediyor.
Neler oldu?
İstanbul Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ve İstihbarat Şube Müdürlüğü ekipleri, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma çerçevesinde yeni nesil suç örgütlerinin faaliyetlerini deşifre etmek amacıyla kapsamlı bir çalışma başlattı. Yapılan teknik ve fiziki takipler sonucunda, Daltonlar suç örgütünün sosyal medya platformları üzerinden eleman ve tetikçi temin ettiği belirlendi.
Emniyet birimlerinin tespitlerine göre, sosyal medya aracılığıyla ulaşılan kişiler "Dalton Kardeşler" isimli kapalı bir WhatsApp mesajlaşma grubuna dahil edildi. Söz konusu grupta yer alan şüphelilerin çeşitli silahlı saldırı ve suç eylemleri için yönlendirildiği ve yeni bir eylem hazırlığında oldukları saptandı. Grup üyelerinin kimlik ve adres bilgilerinin tek tek belirlenmesinin ardından sabah saatlerinde düğmeye basıldı.
İstanbul merkezli yürütülen eş zamanlı baskınlar; Adana, Ankara, Antalya, Aydın, Balıkesir, Batman, Bingöl, Bursa, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, İzmir, Kahramanmaraş, Kayseri, Kırşehir, Kilis, Kocaeli, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Muş, Ordu, Samsun, Şanlıurfa, Şırnak, Tekirdağ, Trabzon ve Van olmak üzere toplam 30 ili kapsadı. İlk aşamada 30'u adli süreçteki çocuk (suça sürüklenen çocuk) olmak üzere 85 şüpheli yakalandı.
Operasyonun ilerleyen saatlerinde Adalet Bakanı Akın Gürlek de sosyal medya hesabından soruşturmaya ilişkin resmi verileri paylaştı. Bakan Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmada 34'ü adli süreçteki çocuk olmak üzere toplam 100 kişi hakkında gözaltı kararı verildiğini açıkladı. Gürlek'in paylaştığı güncel bilgilere göre, devam eden yakalama çalışmalarıyla birlikte gözaltı sayısı 31'i çocuk olmak üzere 87'ye yükselirken, firari durumdaki 13 şüpheliyi yakalama çalışmaları sürüyor.
Operasyonun öne çıkan temel verileri şu şekilde özetleniyor:
- Operasyon yapılan il sayısı: İstanbul merkezli 30 il
- Gözaltı kararı verilen toplam kişi: 100 şüpheli (34'ü adli süreçteki çocuk)
- İlk baskınlarda yakalananlar: 85 şüpheli (30'u çocuk)
- Bakanlık açıklamasına göre güncel gözaltı: 87 şüpheli (31'i çocuk)
- Aranan şüpheli sayısı: 13 kişi
Arka plan
Kamuoyunda "Daltonlar" adıyla bilinen yapılanma, güvenlik birimleri tarafından "yeni nesil organize suç örgütleri" kategorisinde değerlendiriliyor. İstanbul başta olmak üzere Türkiye genelinde ve uluslararası alanda faaliyet gösterdiği tespit edilen örgütün liderliğini, hakkında kırmızı bültenle yakalama kararı bulunan Beratcan Gökdemir'in üstlendiği belirtiliyor. Güvenlik kaynakları, Gökdemir'in yurt dışında, iddialara göre Rusya'da bulunduğunu ve örgüt ağını buradan yönettiğini değerlendiriyor.
Geleneksel mafya yapılanmalarından farklı olarak bu tür yeni nesil çeteler, hiyerarşik yapılarını ve eleman temin süreçlerini dijital platformlar üzerinden kurguluyor. Sosyal medyada paylaşılan videolar, silahlı gövde gösterileri ve yasa dışı kazanç vaatleriyle özellikle dezavantajlı bölgelerdeki gençler hedef alınıyor. Daha önce Barış Boyun, Redkitler, Anucurlar ve Gündoğmuşlar gibi benzer yapılanmalara yönelik düzenlenen operasyonlarda da çetelerin motosikletli silahlı saldırılar, haraç, tehdit ve kurşunlama eylemlerinde genç yaştaki tetikçileri kullandığı ortaya çıkmıştı.
Neden önemli?
Gerçekleştirilen bu son operasyon, organize suç örgütlerinin çocukları ve gençleri suç makinesine dönüştürme yöntemlerini bir kez daha gözler önüne serdi. Haklarında gözaltı kararı verilen 100 şüpheliden 34'ünün, yakalanan 85 şüpheliden ise 30'unun 18 yaşından küçük olması, suça sürüklenen çocukların örgüt içindeki oranının üçte bir seviyesini aştığını gösteriyor.
Uzmanlar ve emniyet birimleri, suç örgütlerinin cezai ehliyetlerinin düşük olması veya alacakları cezaların yetişkinlere kıyasla daha az olması nedeniyle çocukları kasten tetikçi olarak seçtiğine dikkat çekiyor. Sosyal medya algoritmaları ve kapalı mesajlaşma grupları üzerinden yürütülen bu işe alım süreci, fiziksel temas gerektirmeden Türkiye'nin 30 farklı ilindeki gençleri aynı anda organize edebilecek bir tehdit boyutu oluşturuyor. Eylem hazırlığındayken çökertilen mesajlaşma ağı, olası silahlı saldırıların ve can kayıplarının önüne geçilmesi açısından kritik bir önleyici müdahale niteliği taşıyor.
Bundan sonra ne olacak?
Farklı illerde gözaltına alınan şüpheliler, işlemleri yapılmak üzere İstanbul Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne götürüldü. Yaşı küçük olan şüphelilerin işlemleri ise Çocuk Şube Müdürlüğü ilgili birimlerince ve çocuk koruma kanunu hükümleri çerçevesinde yürütülüyor.
Emniyet güçleri bir yandan şüphelilerin dijital materyallerini ve "Dalton Kardeşler" adlı mesajlaşma grubundaki yazışmaları inceleyerek planlanan eylemlerin hedeflerini tespit etmeye çalışırken, diğer yandan firari 13 şüphelinin yakalanması için operasyonlarını sürdürüyor. Emniyetteki ifade ve sorgu işlemlerinin tamamlanmasının ardından şüphelilerin İstanbul Adliyesine sevk edilmesi bekleniyor.
