Engelli vatandaşların ÖTV muafiyeti yeni tebliğle genişledi
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti, 22 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 17‑seri numaralı tebliğle yeniden şekillendi. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın hazırladığı “ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişilere motor silindir hacmi sınırlaması olmaksızın tüm motosiklet modellerini satın alabilme imkanı tanıyarak kapsamı genişletti.
Yeni tebliğin temel değişiklikleri
Yeni düzenlemeye göre engel oranı %40 ve üzeri olan ortopedik engelli vatandaşlar, hâlihazırda sürücü belgesi alamayan hâlde, ÖTV’den tamamen muaf araç alabilecek. Bu muafiyetin iki ana başlığı bulunuyor:
- Binek, panelvan, pick‑up, arazi taşıtları, ATV ve Jeep gibi 2.873.900 TL’nin altında kalan motor hacmi 2.800 cm³’ü aşmayan taşıtlar.
- Motor silindir hacmi sınırlaması olmaksızın tüm motosiklet modelleri. Böylece iki tekerlekli araç ihtiyacı olan engelli bireyler, önceki motor hacmi kısıtlamasından etkilenmeden seçim yapabilecek.
Bu kapsamda, vergiler dahil satış bedeli 2.873.900 TL’yi geçmeyen ve yerli katkı oranı en az %40 olan araçlar “ÖTV muafiyet listesi” içine alındı. Araçların teknik sınırları hâlihazırda bulunan “87.03”, “87.04” ve “87.11” tarif pozisyonları üzerinden belirleniyor.
Uygulama süreci ve belge gereklilikleri
Muafiyetten yararlanmak isteyenlerin sağlık kurulu raporu ile beraber, ortopedik engel oranının %40 ve üzeri olduğunu gösteren resmi belgeleri vergi dairesine sunmaları gerekiyor. Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğin 2. maddesinde belirtilen adımlar şunlardır:
- Dilekçe ve sağlık kurulu raporunun bir örneği (aslı veya noter onaylı).
- Engeli nedeniyle sürücü belgesi alınamayacağını gösteren “Sürücü adayları ve sürücüler için sağlık raporu” (gerektiğinde).
- Satış faturasının imzalı ve kaşeli fotokopisi.
Belgeler sunulduktan sonra vergi dairesi, raporu elektronik ortamda Sağlık Bakanlığı sistemi üzerinden doğruluyor; doğrulama mümkün olmazsa ilgili hastane veya il sağlık müdürlüğünden teyit istiyor. Onay alındıktan sonra “ÖTV Ödeme Belgesi” düzenleniyor ve fatura üzerindeki “ÖTV Kanununun 7/2 Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dâhil Edilmeyen ÖTV Tutarı … TL’dir.” ibaresi ekleniyor.
Kimler yararlanabilecek?
Yeni tebliğ, daha önce “%90’ın altında ama sürücü belgesi alabilen” kısıtlamasıyla sınırlı olan engelli hak sahiplerini, ortopedik engel oranı %40 ve üzeri, fakat sürücü belgesi alamayan bir gruba genişletiyor. Bu grup, aşağıdaki durumları kapsar:
- Ortopedik engel nedeniyle fiziksel olarak araç kullandırma yeteneği kısıtlı, ancak hâlen iş gücüne katılabilen bireyler.
- Ortopedik olmayan başka bir engeli olmayan, sadece ortopedik engeli bulunan vatandaşlar.
- Ortopedik engel oranı %40’ın altında birden fazla ortopedik engeli olan ancak toplam oranı %40’ı geçen kişiler.
Motosiklet muafiyeti: Çifte Kapanmayan Kapı
En çok merak edilen değişiklik, motor silindir hacmi sınırı olmaksızın motosiklet alımının ÖTV’den muaf olmasıdır. Önceden 250 cc gibi katı limitler bulunurken, yeni düzenleme ile ortopedik engeli nedeniyle ehliyet alamayanlar, 125 cc’den 1.250 cc’ye kadar tüm modelleri vergisiz alabilir. Bu adım, özellikle şehir içinde kısa mesafeli ulaşım ihtiyacı duyan engelli bireylerin hayat kalitesini artırmayı hedefliyor.
Ekonomik etkiler ve sektörel yorumlar
Uzmanlar, bu tebliğin iki yönlü bir etki yaratacağını belirtiyor. Bir yandan engelli vatandaşların araç edinimindeki finansal yükünün hafiflemesi sayesinde sosyal hakların güçlenmesi bekleniyor. Diğer yandan otomotiv satışları ve bayileri, yeni müşteri segmentinin ortaya çıkmasıyla bir artış yaşayabilir.
Otomotiv sektörü temsilcileri, “Bu düzenleme, sadece sosyo‑ekonomik adalet açısından değil, aynı zamanda piyasada yeni talep yaratıcı bir faktör olarak değerlendiriliyor” şeklinde yorumladı. Özellikle motosiklet bayilerinin, engelli alıcılar için kampanyalar ve özel kredi seçenekleri geliştirmesi bekleniyor.
10 yılda bir uygulama ve süresel sınırlama
Yeni tebliğin bir diğer önemli unsuru, muafiyetin ilk iktisapta ve 10 yılda bir defaya mahsus uygulanacak olmasıdır. Yani aynı kişi, 10 yıl içinde tekrar ÖTV muafiyeti talep edemez; bu, sistemin sürdürülebilirliğini artırmak ve suistimallerin önüne geçmek amacıyla konulmuş bir sınırlamadır.
Sonuç ve beklentiler
22 Nisan 2026 tarihli 17‑seri tebliğ, ortopedik engelli bireylerin araç ediniminde karşılaştığı engelleri büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Motor hacmi kısıtlaması olmayan motosiklet muafiyeti, günlük yaşamda bağımsızlık arayan engelli vatandaşlar için önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Belgelerin elektronik doğrulama süreçlerine entegre edilmesi, başvuru sürecini sadeleştirirken, vergi dairelerinin denetim kapasitesini de güçlendirecek.
İlgili düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girmiştir ve Hazine ve Maliye Bakanı tarafından uygulanması denetlenecektir. Engelli vatandaşların haklarını etkin bir şekilde kullanabilmeleri için belediyeler, Sosyal Yardım ve Çalışma Bakanlıkları ve vergi dairelerinin koordineli bir bilgilendirme yapması büyük önem taşımaktadır.