İstanbul 1 Mayıs önlemleri! Taksim, Şişli ve Kadıköy...

İstanbul’da 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü Güvenlik Önlemleri

1 Mayıs 2024 tarihinde İstanbul’da Emek ve Dayanışma Günü kutlamaları, güvenlik ve kamu düzeni kaygılarıyla birlikte geniş çaplı önlemlerle karşılandı. Valilik, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, polis, İETT, Şehir Hatları, İstanbul Liman Başkanlığı, Marmaray ve metro hatları yetkilileri birlikte hareket ederek, kara yolları, deniz iskeleleri, raylı sistemler ve toplu taşıma altyapısında saat 04.00‑05.30 arası kısıtlamalar uyguladı.

Teslim Edilen Resmi Kararlar ve Uygulama Takvimi

30 Nisan 2024 tarihli Valilik Basın Açıklaması (2024/31)’ye göre, 1 Mayıs sabahı karayolu trafiğine kapatılacak yollarda kısıtlama saat 04.00’te, deniz ve raylı sistemlerde ise 05.30’da başladı. İÇİŞLERİ BAKANI Ali Yerlikaya’nın açıklamasına göre toplam 217 kişi İstanbul’da, 226 kişi ise ülke genelinde gözaltına alındı. Bu kapsamda, güvenlik görevlileri, TARK (Tuzla, Arnavutköy, Kadıköy, Beykoz) iskelesinden Avrupa yakasına araç ve yolcu taşımasını durdurdu; ancak Beşiktaş‑Kabataş‑Karaköy‑Eminönü iskeleleri arasındaki seferler de yasaklandı.

Raylı Sistem ve Metro Hattında Kapatılan Duraklar

• M2 Yenikapı‑Hacıosman hattı: Vezneciler, Haliç, Taksim Meydan, Şişhane, Osmanbey, Mecidiyeköy, Gayrettepe‑Zincirlikuyu durakları tamamen hizmet dışı.
• Kabataş‑Taksim Füniküler ve Tünel‑Karaköy Füniküler seferleri iptal.
• İstiklal Caddesi Nostalji Tramvayı hizmet dışı.
• M11 Gayrettepe‑İstanbul Havalimanı hattı: Gayrettepe durağı kapatıldı.
• M7 İstoç‑Yıldız hattı: Kağıthane‑Yıldız arası tüm duraklar hizmet dışı.
• Bağcılar‑Kabataş arasında Topkapı istasyonu son durak olarak belirlendi; Topkapı‑Kabataş arası yolcu taşınmadı.
• T5 (Eminönü‑Alibeyköy), T6 (Yenikapı‑Kazlıçeşme) hatlarının ilgili son durakları dışında sefer yapılmadı.
• Metrobüs hatları: Çağlayan, Mecidiyeköy ve Zincirlikuyu durakları çift yönlü kapanışa alındı.

Deniz Ulaşımı ve Şehir Hatları

İstanbul Liman Başkanlığı, 05.30 itibarıyla Avrupa yakasından Anadolu yakasına yolcu ve araç taşımasına izin verdi, fakat Anadolu yakasından Avrupa yakasına Beşiktaş‑Kabataş‑Karaköy‑Eminönü ve Harem‑Sirkeci iskeleleri arasında hiçbir sefer yapılmadı. Balat, Beyoğlu, Sütlüce ve Hasköy sahil iskelesine yönelik vapur seferleri ise iptal edildi. Adalar‑Eyüpsultan hatları hizmet vermeye devam etti.

Kara Yollarında Kapanan ve Alternatif Olarak Belirlenen Rotalar

Valilik, Fatih, Beyoğlu, Şişli, Beşiktaş, Kadıköy ve Kartal ilçelerinde toplam 140’dan fazla cadde ve köprünün trafiğe kapatılacağını duyurdu. İşte öne çıkan kapanışlar ve alternatif yollar:

• Fatih: Fevzi Paşa, Macar Kardeşler, 15 Temmuz Şehitleri, Vezneciler, Kennedy, Ragıp Gümüşpala, Reşadiye, Kadir Has, Cemil Birsel, Ankara, Atatürk Bulvarı, Unkapanı‑Galata Köprüleri ve Gazi Mustafa Kemal Caddeleri kapalı. Alternatifler: Kennedy Caddesi, Haliç Köprüsü, D‑100, Avrasya Tüneli, Namık Kemal, 10. Yıl, Vatan Caddeleri.
• Beyoğlu: Tarlabaşı‑Refik Saydam, Turabi Baba‑Evliya Çelebi, Kasımpaşa‑Bahriye, Halıcıoğlu‑Okmeydanı, Darülaceze ve birçok ara cadde kapatıldı. Alternatif yollar: Donanma, Fişekhane Deresi, Dereboyu, Bülent Demir, Fatih Sultan, Alt‑Üst Baruthane, Kulaksız, Okmeydanı, Hasköy, Kumbarhane ve Asker Ocağı caddeleri.
• Şişli: Cumhuriyet, Halaskargazi, Büyükdere, Rumeli, Abide‑i Hürriyet, Darülaceze, İzzetpaşa, Ergenekon, Dolapdere, Mahmut Ağa Yokuşu, Sıracevizler, Akar, Darülaceze‑Yolu, İncirli Dede, Dolmabahçe Tüneli gibi ana arterler trafiğe kapandı. Alternatifler: Büyükdere‑Zincirlikuyu, Mecidiyeköy‑Yolu, Ortaklar, Bülent Tarcan, Hakkı Yeten, Vali Konağı, Aytekin Kotil, 19 Mayıs, Kadırgalar‑Bayıldım‑Adil Baba, Maçka, Teşvikiye, Abdi İpekçi, Mim‑Kemal‑Öke, Taşkışla, Kurtuluş, Bozkurt, Silahşör, Avukat, Çiftecevizler, Darülaceze.
• Beşiktaş: Barbaros Bulvarı, Saray‑Yıldız, Beşiktaş‑Dolmabahçe, Dolmabahçe‑Karaköy ve Vişneli Tekke‑Dolmabahçe hatları kapatıldı. Alternatif rotalar: Barbaros Çıkış, Çırağan, Ortabahçe, Süleyman Seba, Kadırgalar‑Bayıldım, Şair Nedim, Nüshetiye, Ihlamur‑Yıldız, Emirhan, Ayazma‑Dere, Yıldız, Palangalar, Büyükdere‑Sarıyer.
• D‑100 kuzey‑güney bölümlerinde Mekanik Kesintiler yapıldı; Kuzey Mecidiyeköy, Kuzey Kasımpaşa‑Taksim, Kuzey Okmeydanı‑Kasımpaşa‑Taksim, Güney Okmeydanı‑Piyalepaşa, Güney Çağlayan‑Mecidiyeköy ve Güney Beşiktaş‑Balmumcu geçişleri kapatıldı. Alternatif akım yönlendirmeleri: Mecidiyeköy‑Haliç, Kasımpaşa‑Taksim‑Haliç, Okmeydanı‑Taksim‑Haliç, TEM‑Piyalepaşa‑Haliç, Haliç‑Piyale‑D‑100, Çağlayan‑Mecidiyeköy‑D‑100 ve Beşiktaş‑Balmumcu‑Levent‑Sarıyer yönlendirmeleri.

Güvenlik ve Sağlık Önlemleri

• Polis, 30.04.2024 tarihli basın açıklamasında “toplumsal olayların yönetilmesi” için 42 bin polis görevlendirdi.
• İtfaiye ekipleri, su tankerleri ve iş makineleri belirlenen noktalara yerleştirildi.
• Sağlık ekipleri, 100’den fazla ambulans ve doktor‑hemşire kadrosu ile hazır bekledi.
• Zabıta, seyyar satıcıları bölgeden temizledi, çöp konteynerleri bir gece öncesinden kaldırıldı.

Politik ve Sivil Toplum Tepkileri

Emek ve Dayanışma Günü’nün Taksim Meydanında kutlanması talebi, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, İŞKUR ve çeşitli sendikalar (DİSK, KESK) tarafından dile getirildi. Ancak İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, kanunsuz yürüyüşe izin verilmediğini vurgulayarak polis müdahalesini “örnek” olarak nitelendirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da “miting düzenleme ısrarının iyi niyetli olmadığı” görüşünü yineledi.

Gözaltı ve Son Durum

İçişleri Bakanlığı verilerine göre, İstanbul’da 217, ülke genelinde 226 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınan 182 kişi serbest bırakıldı, 28 güvenlik görevlisi hafif yaralandı. Gözaltına alınanların arasında 4 avukat da bulunuyor; İstanbul Barosu serbest bırakılmalarını talep ediyor.

Özet ve İleriye Bakış

1 Mayıs 2024 İstanbul’da kapsamlı bir “kapanma planı” ile uygulanmış, hem karayolu hem deniz‑raylı sistemlerde kritik güzergâhlar kapatılmış, toplu taşıma hizmetleri kısıtlanmış ve güvenlik güçleri geniş çaplı istihkam yapmıştır. Bu önlemlerin temel amacı, “bayram havası” içinde kutlama gerçekleştirirken kamu düzeni, güvenliği ve altyapı üzerindeki olası riskleri minimize etmek olmuştur.

İlerleyen günlerde, Valilik tarafından kapanan yolların aşamalı olarak açılması ve toplu taşıma hizmetlerinin normale dönmesi planlanıyor. Ancak Taksim Meydanı çevresine yönelik kalıcı bir “kutlama yasağı” politikası netleşene kadar, benzer önlemlerin başka tarihli işçi bayramları ve büyük toplumsal etkinliklerde de uygulanması ihtimali yüksek.