Kadir Efe Durmuş’un hayatta kalma mücadelesi: Erişkin kadavradan alınan ince bağırsak nakliyle 22 aylık bebekten umut ışığı
İzmir Şehir Hastanesi Organ Nakli Merkezinde 22 aylık Kadir Efe Durmuş, uzun süren bekleyiş ve kritik bir karar sonrasında, erişkin bir kadavradan alınarak kısaltılan ince bağırsak nakliyle hayata tutundu. Türkiye’de çocuklara ince bağırsak nakli yapılan tek merkezde gerçekleştirilen bu operasyon, ülkemizde nadir görülen bir durumun başarılı bir örneği olarak medyada geniş yankı buldu.
Hastalığın başlangıcı ve kronikleşmesi
Kadir Efe, 2024 yılının Ocak ayında Niğde’de normal bir doğumla dünyaya geldi. Ancak iki aylıkken menenjit geçirdi ve bu dönemde beyin apsesi ortaya çıktı. Erzurum’da yapılan ilk beyin ameliyatından sonra, bebek uzun bir iyileşme sürecine girdi. Doktorlar, 9 ayına gelindiğinde çocuğun bilinç kaybı yaşadığını ve detaylı tetkiklerde ince bağırsakları besleyen baş damarın (mesenterik arter) tıkanmış olduğunu belirledi.
İnce ve kalın bağırsakların büyük bir kısmı fonksiyon kaybına uğradı; ilaç tedavileri ve yoğun bakım destekleri yeterli gelmedi. Bu noktada uzmanlar, “İnce bağırsak nakli olmadan çocuğun yaşam şansı çok düşük” şeklinde bir karar aldı ve Kadir Efe’yi nakil listesine ekledi.
Türkiye’de tek çocuk ince bağırsağını nakil merkezi
İzmir Şehir Hastanesi Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Kliniği, ülkemizde çocuklara ince bağırsağın nakli gerçekleştirilebilen tek merkezdir. Sorumlu hekiminin adı Prof. Dr. Maşallah Baran olup, aynı zamanda nakil programının koordinasyonunu Prof. Dr. Sait Murat Doğan yürütmektedir.
Olayın kritik noktası, Kadir Efe’yi bekleyen organ bağışının bir çocuk kadavrası olmamasıydı. Türkiye’de çocuk kadavra kaynakları sınırlı olduğundan, ekip erişkin bir kadavradan alınan ince bağırsağı kısaltma kararı aldı. Erişkinlerde yaklaşık 5 metre uzunluğunda olan ince bağırsağın, bebek midesine uygun bir uzunluğa (2,20 metre) indirilmesi, mikroskobik damar yeniden yapılandırma ve doku uyumluluğu açısından titiz bir süreç gerektirdi.
Operasyonun detayları
- Operasyon tarihi: 22 Ocak 2026
- Süre: Yaklaşık 7 saat
- Kullanılan organ: 5 metre uzunluğundaki erişkin ince bağırsağın 2,20 metree kısaltılmış bölümü
- Yoğun bakım süresi: 4 gün
- Ağızdan beslenmeye geçiş: Operasyon sonrası 48 saat içinde başlandı
Ameliyat sırasında, mikrocerrahi teknikleriyle damarların ve limf damarlarının yeniden bağlanması sağlandı. Post‑operatif dönemde, çocuğun bağışıklık sistemi nedeniyle immünosupresif tedavi uygulandı; bu, nakil organının reddedilme riskini minimize etti.
Anne Tuğçe Çelik’in duygusal açıklamaları
Anne Tuğçe Çelik, “Kucağıma alamamak beni çok üzüyordu. Nakil olmazsa oğlumun hayatı tehlikede olacaktı.” diyerek sürecin getirdiği duygusal yüklere işaret etti. Nakil sonrası “Şimdi ağzından yemek yiyebiliyor, gözleri parlıyor, evimize dönmek için sabırsızlanıyor” şeklinde sevinçli sözler kullandı.
Uzmanların değerlendirmeleri
Prof. Dr. Baran, yapılan naklin Türkiye’deki çocuk ince bağırsak nakli deneyimini artırdığı ve “Kadavra bağışı kültürünün yaygınlaştırılması” gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Doğan ise organın küçültülmesi sürecinde “Bebek vücudunun büyüme ve adaptasyon sürecine göre bağırsak uzunluğu artacaktır; bu da sorunsuz bir beslenme fonksiyonunun temelini oluşturur.” dedi.
Gelecek perspektifi ve ulusal önemi
Bu operasyon, Türkiye’nin organ nakli altyapısının gelişimini ve mikrosurgikal yeteneklerini gösteren bir kilometre taşıdır. Sağlık Bakanlığı, organ bağışı kampanyalarını artırmak ve çocuk kadavra bağışlarını teşvik etmek için yeni yürütme yönergeleri hazırladığını açıkladı. Ayrıca, İzmir Şehir Hastanesi’nin Çocuk Bağırsağı Nakli Eğitim ve Araştırma Programı sayesinde, uzman hekim sayısının 2027 yılına kadar %30 artması hedefleniyor.
Sağlık ekonomisi açısından, ince bağırsak naklinin uzun vadeli maliyet tasarrufu sağladığı; çünkü parenteral beslenme (TPN) bağımlılığının ortadan kalkması ve hastaların hastane kalış sürelerinin kısalmasıyla sağlık harcamalarının düşmesi beklendiği bildirildi.
Sonuç
Kadir Efe Durmuş’un yaşam mücadelesi, tıbbın sınırlarını zorlayan bir başarı örneği olarak medyada yerini aldı. Erişkin kadavran alınan ince bağırsağın başarılı bir şekilde küçültülerek bir bebek vücudunda işlevsel hale getirilmesi, Türkiye’nin organ nakli konusundaki deneyimini uluslararası alanda öne çıkarıyor. Bu tür başarıların artırılması, organ bağışı kültürünün toplumsal bilinçle desteklenmesi ve nakil merkezlerinin teknik kapasitesinin güçlendirilmesiyle mümkün olacaktır.