OSS Derneği 2026’nın İlk Çeyreğini Değerlendirdi: Maliyet Artışları Fiyatlara Yansımadı
Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) tarafından hazırlanan 2026 Yılı Birinci Çeyrek Sektörel Değerlendirme Anketi, sektörün 2025‑2026 geçiş dönemindeki dinamiklerini ayrıntılı bir şekilde ortaya koydu. Anket sonuçlarına göre, “maliyetlerdeki aşırı artış” sektörü en çok zorlayan faktör olarak belirlendi; ancak bu baskı henüz fiyatlara tam olarak yansımamış durumda. Makale, anket bulgularını, dernek başkanı Ali Özçete’nin değerlendirmelerini ve sektördeki geleceğe yönelik beklentileri kapsamlı bir biçimde inceliyor.
Satış, ihracat ve istihdamda sınırlı bir artış görüldü. 2026’nın ilk çeyreğinde yurt içi satışlar dolar bazında %0,35 artış kaydederken, dağıtıcı üyelerde %0,29, üretici üyelerde ise %0,39’luk bir yükseliş gerçekleşti. İhracat aynı dönemde %0,92 artış gösterdi; kapasite kullanım oranı ise %68,16’ya gerileyerek 2025’in %72,56 seviyesinden düşük kaldı. Üretim hacmi %3,29 azalıp, istihdamın %63,9’u sabit kalırken %9,7’si arttı, %26,4’ü ise azaltmak zorunda kaldı.
Stok seviyeleri yükseldi. Anket, üyelerin stoklarının bir önceki çeyreğe göre ortalama %3,75 artış gösterdiğini bildirdi; dağıtıcı üyelerde bu oran %5,44, üretici üyelerde ise %2,24 olarak belirlendi. Stok artışının temel nedeni, artan maliyetler ve belirsiz talep ortamının firmaları envanter tutmaya itmesidir.
Başlıca Problemler: Maliyet Artışları ve Nakit Akışı
OSS üyelerinin %77,8’i “maliyetlerdeki aşırı artış”ı en büyük sorun olarak işaret etti. Bu durum, özellikle petrol ve petrokimya kaynaklı girdilerin (plastik ham maddeler, sentetik yağlar vb.) fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanıyor. Nakit akışı problemleri %66,7 oranıyla ikinci sırada yer alırken, %54,2 ise “iş ve ciro kaybı”nı kritik bir risk olarak görüyor.
Özçete, “Küresel jeopolitik riskler, savaş etkileri ve hammadde fiyatlarındaki dalgalanmalar otomotiv satış sonrası pazarını zorlamaya devam ediyor” diyerek, maliyet baskısının sürdüğünü vurguladı. Ancak, “Bu maliyet artışları henüz fiyatlara tam olarak yansımamış; bu geçici bir fırsat penceresi” şeklinde bir açıklama yaptı. Kendisi, ilerleyen çeyreklerde fiyatların artış yönünde düzeltileceğine işaret etti.
Tahsilat Performansı ve Finansal Görünüm
2025’in son çeyreğinde %43,5 olan tahsilat oranı, 2026’nın ilk çeyreğinde %41’e geriledi. Katılımcıların sadece %8,3’ü tahsilat sürecinin iyileştiğini, %43,1’i ise daha kötüye gittiğini belirtti. Durum, firmaların finansmana erişimini zorlaştırıyor ve nakit akışı yönetimini daha kritik hâle getiriyor.
Yatırım İştahı Düşük
Önümüzdeki üç ay içinde yeni yatırım yapmayı planlayan firmaların oranı %20,8’e düşerek son dönemlerin en düşük seviyesine geriledi. Üretici üyelerde yatırım planlayanların %23,7, dağıtıcı üyelerde ise %17,6 olduğu kaydedildi. Özçete, “Yüksek enflasyon ve döviz kuru dalgalanmaları, şirketlerin risk iştahını azaltıyor; bu da yeni yatırımları ertelemelerine yol açıyor” şeklinde yorum yaptı.
İkinci Çeyrek Beklentileri
Önümüzdeki çeyrek için daha pozitif bir tablo öngörülüyor. Anket, 2026’nın ikinci çeyreğinde yurt içi satışların %4,65 oranında artacağını gösteriyor. Bu beklenti, ertelenmiş talebin ve mobilitenin artışının etkisiyle gerçekleşebilir. Ancak, maliyetlerin fiyatlara yansımasıyla birlikte bu artışın sürdürülebilir olup olmayacağı sektörel değerlendirmelerde anahtar nokta olacaktır.
Elektrikli Araçlar ve Gelecek Vizyonu
Özçete, artan yakıt maliyetleri ve çevre politikalarının etkisiyle elektrikli araç (EV) pazarının hızla büyüdüğünü vurguladı. Türkiye’de EV parkının genişlemesi, satış sonrası hizmetlerde yeni iş fırsatları yaratıyor. Ancak bağımsız servislerin bu alanda etkin rol alabilmesi için pazarın daha fazla olgunlaşması gerektiği ifade edildi.
Uluslararası Entegrasyon ve Automechanika Istanbul 2026
Gümrük Birliği’nin yürürlüğe girmesi, Türkiye otomotiv sektörünün hem iç hem de dış pazarlarda rekabet gücünü artırdı. Bu süreç, yedek parça üretiminde uzmanlaşmayı ve ihracat kapasitesini genişletmeyi mümkün kılıyor. Dernek, 19‑22 Mayıs tarihleri arasında Automechanika Istanbul 2026 fuarının 25. yılını kutlayacağını duyurdu; etkinliğin, sektörün uluslararası alanda görünürlüğünü ve iş birliğini güçlendireceği bekleniyor.
Son Değerlendirme
OSS Derneği’nin 2026‑1Ç anket sonuçları, otomotiv satış sonrası pazarının temkinli bir denge arayışında olduğunu ortaya koyuyor. Maliyet baskısı, nakit akışı sorunları ve düşük yatırım iştahı sektörün ana sıkıntıları olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, stokların artışı ve sınırlı ihracat büyümesi, firmaların hâlâ bazı fırsatları değerlendirebildiğini gösteriyor. Ali Özçete’nin “Maliyetler fiyatlara henüz tam yansımamış; bu dönemde araç sahipleri bakım işlemlerini ertelememeli” uyarısı, hem tüketiciler hem de işletmeler için kritik bir hatırlatma niteliğinde.
İkinci çeyrek beklentileri pozitif olsa da, maliyetlerin fiyatlara yansıması ve global ekonomik belirsizliklerin etkileri, sektörü yakından izlemeye zorlayacak. Bu dinamikleri doğru yönetebilen firmalar, hem yerli pazar hem de ihracat hedeflerinde sürdürülebilir büyüme yakalayabilecek.