2026 ÖTV Muafiyetli Araç Alımında Yeni Dönem: Kapsam Genişledi, Limitler Güncellendi
2026 yılı, Türkiye'de araç sahibi olmak isteyen engelli vatandaşlar için Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyeti düzenlemelerinde önemli yenilikleri beraberinde getirdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni mevzuatla, ÖTV muafiyetinin kapsamı genişletilerek daha fazla engelli bireyin araç sahibi olmasının önü açıldı. Bu düzenlemeler, engelli vatandaşların ulaşım ihtiyaçlarını kolaylaştırmayı hedeflerken, belirlenen üst limitler ve şartlar da güncellendi.
Ortopedik Engelliler İçin Tarihi Genişleme
ÖTV muafiyeti uygulamasında en dikkat çekici değişiklik, ortopedik engeli bulunan bireylere yönelik oldu. Daha önceki düzenlemelerde, genellikle aracı kendisi kullanabilecek ve özel tertibatlı araçlara ihtiyaç duyan engelli bireyler ÖTV istisnasından yararlanabiliyordu. Ancak Anayasa Mahkemesi'nin aldığı karar sonrasında oluşan hukuki boşluk, yeni bir düzenlemeyi zorunlu kıldı.
Yeni yasayla birlikte, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağına dair resmi sağlık kurulu kararı bulunan ve engel oranı yüzde 40 ve üzeri olan bireyler de ÖTV muafiyetinden faydalanabilecek. Bu, aracı bizzat kullanamayacak durumda olan ancak ortopedik engeli bulunan vatandaşlar için önemli bir hak olarak kayıtlara geçti. Düzenleme, engelli bireylerin toplumsal hayata katılımını desteklemek ve hareket özgürlüklerini artırmak amacıyla atılmış stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Kimler ÖTV Muafiyetinden Yararlanabilir?
ÖTV muafiyetinden yararlanma şartları, engellilik oranına göre farklılık göstermektedir:
- Yüzde 90 ve Üzeri Engellilik Oranı: Engel türüne bakılmaksızın, yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler herhangi bir özel tertibat şartı aranmaksızın ÖTV muafiyetinden tamamen yararlanabilir. Bu durumda aracı engelli bireyin kendisi kullanabileceği gibi, 3. dereceye kadar yakınları da kullanabilir.
- Yüzde 40 ila Yüzde 89 Arası Engellilik Oranı: Bu kategorideki bireyler için, aracın engel durumuna uygun özel tertibatla donatılması ve kişinin aracı kullanabilir durumda olduğunun belgelenmesi gerekmektedir. Ancak yeni düzenlemeyle birlikte, yüzde 40 ve üzeri ortopedik engeli olup sürücü belgesi alamayanlar da özel tertibat şartı aranmaksızın bu haktan yararlanma hakkına sahip oldu.
2026 Yılı ÖTV Muafiyet Üst Limiti ve Yerlilik Şartı
Engelli vatandaşların ÖTV muafiyetli araç alımında uygulanan üst limit, 2026 yılı için yeniden belirlendi. Buna göre, tüm vergiler dahil satış bedeli 2 milyon 873 bin 972 TL'nin (Bazı kaynaklarda 2.873.900 TL) altında olan araçlar ÖTV muafiyeti kapsamında değerlendirilecektir. Bu limitin üzerindeki araçlar için ÖTV istisnası uygulanmamaktadır.
Ayrıca, muafiyetten yararlanılacak araçlarda en az yüzde 40 yerlilik oranı şartı aranmaktadır. Bu şart, yerli üretimi teşvik etmeyi amaçlayan önemli bir kriterdir. ÖTV muafiyeti kapsamında alınan araçlar, Motorlu Taşıtlar Vergisi'nden (MTV) de muaf tutulmaktadır.
Araç Satış Süresi ve Yeniden Alım Koşulları
ÖTV muafiyetiyle satın alınan araçların satışına ilişkin de önemli kurallar bulunmaktadır. Yeni düzenlemeye göre, bu taşıtlar 10 yıl boyunca satılamaz. Eğer araç bu süre dolmadan satılırsa, başlangıçta ödenmeyen ÖTV'nin geri ödenmesi gerekmektedir.
Ancak, muafiyet kapsamında alınan aracın 10 yıl dolmadan kaza, yangın, sel veya doğal afetler nedeniyle kullanılamaz hale gelmesi (pert olması) durumunda, 10 yıl bekleme şartı aranmadan yeni bir araç alımında ÖTV muafiyeti uygulanabilecektir.
ÖTV Muafiyeti Kapsamındaki Popüler Araç Modelleri
Belirlenen fiyat limitleri ve yüzde 40 yerlilik oranı şartını karşılayan birçok popüler araç modeli ÖTV muafiyeti kapsamında yer almaktadır. 2026 yılı itibarıyla ÖTV muafiyetinden yararlanılarak alınabilecek bazı modeller şunlardır:
- Togg: T10X, T10F
- Fiat: Egea Sedan, Egea Cross, Ulysse
- Renault: Clio, Megane Sedan, Duster
- Toyota: Corolla, Corolla Hybrid, C-HR
- Hyundai: i20, Bayon, i10
- Dacia: Sandero Stepway
ÖTV muafiyeti kapsamında binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, station wagon gibi taşıtlar ile motor silindir hacmine bakılmaksızın tüm motosikletler yer alabilir. Ticari araçlar arasında motor silindir hacmi 2800 cm³'ü geçmeyen eşya taşımaya mahsus van, panelvan, pick-up gibi araçlar da muafiyetten faydalanabilmektedir.
Emeklilere Yönelik ÖTV'siz Araç Beklentisi
Engelli vatandaşlara yönelik ÖTV muafiyeti düzenlemeleri kesinleşirken, emeklilere yönelik ÖTV'siz araç alımı beklentisi de kamuoyunun gündemindeki yerini koruyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan bir kanun teklifi bulunmasına rağmen, emeklilere yönelik ÖTV muafiyeti düzenlemesi henüz yasalaşmamış ve yürürlüğe girmemiştir. Mevcut teklif, tüm emeklileri kapsamamaktadır; özellikle SSK (4/1-a) emeklileri ve memur emeklileri (Emekli Sandığı) genel olarak kapsam dışı kalmaktadır. Eğer kabul edilirse, düzenlemenin sınırlı kalacağı ve Bağ-Kur emeklileri gibi belirli gruplara fayda sağlayabileceği belirtilmektedir.
Sonuç
2026 yılı ÖTV muafiyetli araç alım düzenlemeleri, engelli vatandaşların ulaşım haklarına erişimini kolaylaştırma yönünde önemli bir adım atmıştır. Özellikle ortopedik engeli olup sürücü belgesi alamayan bireylerin kapsama alınması, sosyal adaletin sağlanması adına kritik bir gelişmedir. Güncel limitler ve yerlilik şartı ile birlikte, engelli vatandaşlar için daha geniş bir araç yelpazesi sunulurken, emeklilere yönelik benzer bir düzenlemenin ise henüz teklif aşamasında olduğu unutulmamalıdır.