TBMM, “Küresel Sumud Filosu”na İsrail’in Silahlı Müdahalesini “korsanlık ve açık bir savaş suçu” olarak kınadı
30 Nisan – 01 Mayıs 2026 tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, “Küresel Sumud Filosu’na İsrail Ordusu Tarafından Yapılan Silahlı Müdahale” konulu Meclis Başkanlığı tezkeresini oy birliğiyle kabul etti. Resmi Gazete’de yayımlanan karar, İsrail’in uluslararası sularda sivil ve insani bir yardım girişimine saldırısını korsanlık ve açık bir savaş suçu olarak nitelendiriyor; zorla alıkonulan tüm aktivistlerin ve Türk vatandaşlarının acilen serbest bırakılmasını istiyor.
Tezkenenin içeriği ve TBMM’nin ortak duruşu
Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş imzasını taşıyan tezkerede, İsrail ordusunun “görevli olduğu uluslararası sularda, barışçıl bir insani yardım girişimi olan Küresel Sumud Filosu’na silahlı müdahalede bulunduğu” vurgulanıyor. Kararda şöyle deniyor:
“Küresel Sumud Filosu’na silahlı müdahalede bulunan İsrail ordusu hem insani yardımları engellemiş hem de 20’si Türk vatandaşı olmak üzere toplam 175 Filistin dostu aktivisti alıkoymuştur. Söz konusu korsanlık eylemi açık bir savaş suçudur. İnsanlığın tüm tahammül sınırlarını aşan İsrail'i uyarıyor, zorla alıkonulan aktivistleri ve vatandaşlarımızı derhal serbest bırakmaya çağırıyoruz.”
TBMM, tüm siyasi partilerin katılımıyla ortak bir ses çıkararak, İsrail’in “uluslararası hukuku çiğneyen, soykırım, işgal ve apartheid suçlarıyla birlikte yeni bir savaş suçu daha işlediğini” belirtti. Kararın sonunda, Türkiye’nin “hukuksuz bir şekilde alıkonulan vatandaşlarımızın ve Gazze halkına insani yardım ulaştırmak için yola çıkan insanlık cephesinin tüm üyelerinin yanında olduğunu” ifade eden metin yer aldı.
“Küresel Sumud Filosu” nedir?
Küresel Sumud Filosu, Filistin halkının direniş ve dayanışma sembolü “Sumud” (kararlılık) kavramını taşıyan bir sivil deniz seferidir. 2024‑2025 yıllarında, Filistin’e deniz yoluyla tıp, gıda, su ve inşaat malzemeleri gibi kritik insani yardımlar taşımak amacıyla uluslararası gönüllüler, sivil toplum örgütleri ve bazı ülkelerin destekçileri tarafından organize edildi. Filonun rotası, Akdeniz ve Doğu Akdeniz’in güvenli bir geçişini sağlamak üzere, birden fazla limandan kalkan ve “insani cephe” olarak tanımlanan gemilerden oluşuyor.
İsrail, bu girişimi “güvenlik tehdidi” ve “silahlı terörist faaliyet” bahanesiyle 30 Nisan 2026 tarihinde uluslararası sularda bir dizi deniz muhripliği ve ateş açma operasyonu düzenledi. Bu müdahale sonucunda 175 aktivist, 20’si Türk vatandaşı olmak kaydıyla, geminin mürettebatı ve destek ekipleriyle birlikte, İsrail donanması tarafından gözaltına alındı.
Uluslararası tepkiler ve diplomatik yankılar
TBMM’nin kararına paralel olarak, 12 ülkenin dışişleri bakanları, Birleşmiş Milletler (BM) insani yardım yetkilileri ve Avrupa Birliği (AB) temsilcileri, İsrail’in eylemini “korsanlık” ve “uluslararası hukukun açık ihlali” olarak kınadı. BBC, Al Jazeera ve Deutsche Welle gibi uluslararası haber ajansları, İsrail’in gemiye yönelik silahlı müdahalesini “insani yardımın doğrudan hedefi” olarak raporladı.
Avrupa Parlamentosu, TBMM’nin tezkere çağrısına yanıt olarak “İsrail’e, uluslararası insan hakları mahkemelerinde (ICJ) ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde (ICC) yargılanma çağrısı” yapılması yönünde ortak bir bildirge hazırladı. Aynı zamanda, Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı, “İsrail’e karşı deniz blokadelerini yeniden gözden geçirmesi ve insani yardım seferlerini engelleyen tüm askeri operasyonları derhal durdurması” gerektiğini vurguladı.
Türkiye’nin adım adım hukuki ve insani stratejisi
TBMM’nin tezkere kararına ek olarak, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, “Türkiye, milletlerarası platformlarda İsrail’in işlediği suçların soruşturulması için yoğun diplomatik çaba gösterecek; gerekirse BM Güvenlik Konseyi’ne ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne resmi bir talep sunacağız” açıklamasını yaptı.
İç güvenlik ve savunma bakanlıkları ise, tutuklu vatandaşların serbest bırakılması için “ülkeremli müzakere kanalları” ve “uluslararası hukuk uzmanları” ile irtibata geçildiğini belirtti. Ayrıca, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), deniz ticaret yollarında güvenlik önlemlerinin artırılacağı ve “insani yardım gemileri”nin koruma kapsamına alınacağı yönünde bir plan geliştirdi.
İç politikadaki yankısı
TBMM’nin oy birliğiyle kabul ettiği tezke, Türkiye içinde “uluslararası hukuk ve insan hakları” konularında geniş bir siyasi uzlaşı sağladı. İktidar partisinin yanı sıra muhalefet partileri (CHP, MHP, İYİ Parti, HDP vb.) da kararı “tamamen destekledi” ve milletvekilleri, “Türkiye’nin uluslararası toplumda sorumlu bir aktör olma rolünü pekiştirdiğini” belirtti.
Meclis oturumunda, bazı milletvekilleri “İsrail’in Gazze’ye yaptığı blokajın insanlık dışı sonuçları” üzerine konuşurken, “Sivil toplum örgütleri ve insan hakları savunucuları ile iş birliği içinde, tutuklu vatandaşlarımızın serbest bırakılması için diplomatik baskının sürdürülmesi” gerektiğini vurguladı.
Gelecek adımlar ve olası senaryolar
TBMM’nin kararının ardından, aşağıdaki adımların izlenmesi bekleniyor:
- Uluslararası mahkemeler: Türkiye, ICC ve ICJ’ye, İsrail’in deniz saldırısının savaş suçu olduğuna dair resmi şikayette bulunabilir.
- Diplomatik baskı: AB, NATO ve Birleşmiş Milletler üyesi ülkelerden devam eden diplomatik baskı kampanyaları, Türkiye’nin “ortak tutum” çağrısına yanıt olarak artabilir.
- Insanî yardım gidişatı: İsrail’in deniz blokadası geçici olarak gevşetilirse, Küresel Sumud Filosu’nun yeniden hareket kabiliyeti ve yeni yardım seferleri planlanabilir.
- Yerel toplumsal destek: Türkiye içinde sivil toplum kuruluşları, tutuklu vatandaşların ve Filistin halkının yanında durarak kampanyalar, medya bilgilendirmeleri ve hukuki destek mekanizmaları oluşturacak.
Sonuç: Uluslararası hukuk çerçevesinde ortak bir duruş
TBMM’nin “korsanlık ve açık bir savaş suçu” tanımlaması, yalnızca Türkiye’nin dış politika tutumunu değil, aynı zamanda uluslararası hukukta belirlenen normların yeniden güçlendirilmesi yönündeki küresel çabayı da yansıtıyor. Karar, İsrail’in bölgedeki askeri eylemlerine karşı diplomatik, hukuki ve insani bir karşıtlık oluşturulması gerektiğini vurgularken, bir yandan da Türkiye’nin “insani yardımın korunması” ve “savaş suçlarının hesap vermesi” konularında bölgesel bir lider olarak konumlanmasını pekiştiriyor.
Gelişmelerin izlenmesi, tutuklu aktivistlerin özgürleştirilmesi ve Filistin halkına sürdürülebilir insani yardım sağlanması için uluslararası toplumun ortak çabalarının devam etmesi kritik önem taşıyor.