İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nda Türkiye'nin pek çok bölgesinde etkili olması beklenen kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlara karşı vatandaşları uyardı. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün (MGM) değerlendirmeleri doğrultusunda Muğla, Antalya, Mersin ve Adana için "turuncu", aralarında İstanbul ve İzmir'in de bulunduğu 25 il için ise "sarı" kodlu meteorolojik uyarı yayımlandı. Bakanlık ve ilgili kurumlar, toplam 29 ilde sel, su baskını ve fırtına riskine karşı teyakkuza geçti.
Neler oldu?
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, 29 Ekim Perşembe günü ülke genelinde etkili olacak olumsuz hava koşullarına dikkat çekti. MGM verilerine işaret eden Çiftçi, özellikle Akdeniz ve Güney Ege hattındaki dört ilde yağışların şiddetini artıracağını belirterek vatandaşları tedbirli olmaya çağırdı.
MGM tarafından paylaşılan meteorolojik uyarı haritasına göre, Türkiye genelinde toplam 29 il yağışlı havanın etkisi altına girdi. Tehlike derecesinin daha yüksek olduğu Muğla, Antalya, Mersin ve Adana için turuncu kodlu alarm verilirken; Marmara, Ege, Akdeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki 25 il sarı kod kapsamına alındı.
Bakan Çiftçi, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının (AFAD) koordinasyonunda tüm ilgili kurumların muhtemel risklere karşı sahada gerekli önlemleri aldığını ve sürecin anbean takip edildiğini bildirdi. Çiftçi açıklamasında, "Başta turuncu kodlu uyarı verilen Muğla, Antalya, Mersin ve Adana olmak üzere, sarı kodlu uyarı kapsamındaki illerimizde sel, su baskını, yıldırım ve kuvvetli rüzgâr gibi olumsuzluklara karşı azami dikkat gösterilmesi ve teyakkuz hâlinde olunması büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün tahminlerine göre uyarı kapsamındaki bölgeler ve beklenen hava olaylarının ayrıntıları şu şekilde sıralanıyor:
- Turuncu kod verilen iller (4 il): Adana, Antalya, Mersin ve Muğla. Özellikle Antalya'nın doğu kesimleri ile Mersin'in Akdeniz, Erdemli, Gülnar, Mut, Silifke, Tarsus, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Anamur, Mezitli, Toroslar ve Yenişehir ilçelerinde yağışların yerel olarak çok kuvvetli ve şiddetli olması öngörülüyor.
- Sarı kod verilen iller (25 il): İstanbul, İzmir, Adıyaman, Aydın, Balıkesir, Batman, Bingöl, Burdur, Bursa, Çanakkale, Denizli, Diyarbakır, Elazığ, Gaziantep, Hatay, Isparta, Kahramanmaraş, Kocaeli, Malatya, Mardin, Osmaniye, Sakarya, Şanlıurfa, Tunceli ve Yalova.
- Beklenen temel riskler: Ani sel, su baskını, yıldırım düşmesi, yerel dolu yağışı, yağış anında kuvvetli rüzgâr, dağlık ve eğimli bölgelerde heyelan, kıyı kesimlerde ise hortum oluşma ihtimali.
Arka plan
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Avrupa Meteoroloji Servisleri Ağı (EUMETNET) tarafından geliştirilen MeteoAlarm sistemine uyumlu olarak dört aşamalı renk kodu sistemi kullanıyor. Hava olaylarının şiddeti, görülme sıklığı, etki alanı ve süresine göre belirlenen bu kodlar, kamuoyunun ve yerel yönetimlerin hızlıca önlem almasını amaçlıyor.
Sistemde "yeşil" kod uyarı gerektiren bir durum olmadığını gösterirken, 25 il için verilen "sarı" kod hava durumunun potansiyel tehlike barındırdığına işaret ediyor. Sarı kodlu uyarılarda beklenen yağış veya rüzgâr olağandışı olmasa da günlük yaşamı ve ulaşımı aksatabilecek nitelikte değerlendiriliyor.
Muğla, Antalya, Mersin ve Adana için yayımlanan "turuncu" kod ise dört kademeli sistemde en üst seviye olan "kırmızı" kodun hemen altında yer alıyor ve "tehlikeli durum" anlamına geliyor. Bu kod, tahmin edilen meteorolojik hadisenin sıklıkla gerçekleşmediğini, ciddi hasar ve kayıpların oluşma ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyor. Sonbahar aylarında Akdeniz suyunun sıcaklığını koruması ve üst atmosferdeki soğuk hava kütleleriyle karşılaşması, bölgede sık sık bu tür ani ve şiddetli yağış sistemlerinin oluşmasına zemin hazırlıyor.
Neden önemli?
Şiddetli yağış uyarılarının 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı resmi tatiline denk gelmesi, alınacak tedbirlerin önemini artırıyor. Ülke genelinde düzenlenecek resmi törenler, açık hava etkinlikleri ve tatil nedeniyle artan şehir içi ve şehirler arası trafik hareketliliği, olumsuz hava koşullarından doğrudan etkilenme potansiyeli taşıyor.
Özellikle turuncu kodla uyarılan Antalya, Mersin ve Adana hattı, Türkiye'nin örtü altı tarım ve seracılık üretiminde kritik bir paya sahip. Bu bölgelerde daha önce yaşanan şiddetli yağış ve hortum vakalarında tarım arazileri ile seralarda su baskınları meydana gelmişti. MGM'nin kıyı kesimler için yaptığı yerel dolu ve hortum uyarısı, bölgedeki üreticiler açısından dikkatle takip edilmesi gereken bir risk oluşturuyor.
Öte yandan, sarı kod kapsamındaki İstanbul'un tüm ilçelerinde sabah saatlerinden itibaren başlayan yerel kuvvetli sağanak yağışların yanı sıra Marmara ve Ege'deki diğer büyükşehirlerde de alt geçitlerde su birikintileri, deniz ve kara ulaşımında aksamalar yaşanabileceği belirtiliyor.
Bundan sonra ne olacak?
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün tahmin raporlarına göre, kuvvetli yağış sisteminin 29 Ekim Perşembe günü boyunca etkili olduktan sonra gece saatlerinden itibaren kıyı kesimlerde hızını kaybetmesi, ülkenin güneydoğu kesimlerinde ise Cuma sabahına kadar sürmesi bekleniyor. 30 Ekim Cuma gününden itibaren turuncu kod verilen Akdeniz illerinde yağışların yerini parçalı bulutlu ve güneşli bir havaya bırakacağı, hava sıcaklıklarının ise Adana ve Mersin çevresinde 23 dereceye, Antalya'da ise 22 dereceye kadar çıkacağı öngörülüyor.
Yağışlı sistem bölgeyi terk edene kadar AFAD, itfaiye, belediye ekipleri ve güvenlik güçleri 29 ilde teyakkuz halini sürdürecek. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, "Unutmayalım, zamanında alınan tedbir hayat kurtarır" diyerek vatandaşlardan MGM ve AFAD'ın anlık duyurularına hassasiyetle uymalarını, dere yataklarından ve su baskını riski taşıyan zemin katlardan uzak durmalarını istedi. Acil durumlarda vatandaşların 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden yetkililere ulaşabileceği hatırlatıldı.
