YKS ve LGS gibi büyük sınavlar yaklaştıkça adaylar ve aileleri yoğun bir heyecan ve kaygı yaşıyor. Uzmanlara göre bir miktar stres, motivasyonu ve dikkati artırdığı için faydalı olabiliyor. Asıl önemli olan stresi tamamen ortadan kaldırmaya çalışmak değil, doğru yönetmek. Acıbadem Fulya Hastanesi'nden Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Talat Sarıkavak gibi uzmanların önerileri, sınav dönemini daha sağlıklı geçirmek için yol gösteriyor.
1. Sınavı "hayatın tek belirleyicisi" olarak görmeyin
Sınav önemli bir basamak, ancak bir insanın geleceğini belirleyen tek faktör değil. Sınava "her şey bu güne bağlı" düşüncesiyle yaklaşmak kaygıyı artırıyor ve performansı düşürüyor. Ailelerin de bu konuda çocuklarına güven vermesi büyük önem taşıyor.
2. Uyku düzenine dikkat edin
Son günlerde gece geç saatlere kadar çalışmak yerine düzenli uyumak, öğrenilen bilgilerin hafızaya yerleşmesine yardımcı oluyor. Sınavdan önceki günlerde her gün aynı saatte yatıp kalkmak ve 7-8 saat uyumak öneriliyor.
3. Dengeli beslenin
Sınav döneminde kahvaltıyı atlamamak, bol su içmek, aşırı kafein ve şekerli gıdalardan uzak durmak gerekiyor. Sınav sabahı ağır ve yağlı yiyecekler yerine protein içeren hafif bir kahvaltı tercih edilmeli.
4. Hareket edin
Kısa yürüyüşler ve hafif egzersizler, stres hormonlarını azaltarak zihni rahatlatıyor. Uzun çalışma saatlerinin arasında kısa molalar vermek de verimliliği artırıyor.
5. Nefes egzersizlerini öğrenin
Kaygının arttığı anlarda yavaş ve derin nefes almak, vücudun stres tepkisini yatıştırıyor. Örneğin 4 saniye boyunca burundan nefes alıp, 4 saniye tutup, 6 saniyede ağızdan vermek sınav sırasında da uygulanabilecek basit bir yöntem.
6. Kendinizi başkalarıyla kıyaslamayın
Arkadaşların deneme sonuçları ya da sosyal medyadaki paylaşımlar gereksiz kaygı yaratabiliyor. Her adayın kendi hızı ve hedefi olduğunu unutmamak, odaklanmayı kolaylaştırıyor.
7. Ailelerin tutumu çok önemli
Uzmanlar ailelere, sonuç odaklı baskı yerine destekleyici bir tutum sergilemelerini, çocuklarını başkalarıyla karşılaştırmamalarını ve sınav sabahı sakin bir ortam oluşturmalarını öneriyor. "Ne olursa olsun yanındayız" mesajı, öğrencinin kendini güvende hissetmesini sağlıyor.
Ne zaman destek alınmalı?
Kaygı uykusuzluk, iştahsızlık, sürekli ağlama isteği ya da panik atak gibi belirtilerle günlük hayatı ciddi şekilde etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek alınması öneriliyor.
