ABD'yi etkisi altına alan aşırı sıcak hava dalgası, ülke genelinde milyonlarca kişiyi tehdit etmeye devam ediyor. Ulusal Hava Durumu Servisi'nin (NWS) verilerine göre, doğu ve güney eyaletler başta olmak üzere geniş bir coğrafyada yaklaşık 40 milyon kişi için "sıcak hava uyarısı" yayımlandı. Yetkililerin bildirdiğine göre, ülke genelinde yaklaşık bir haftadır etkili olan bu ani ve yoğun ısı artışı nedeniyle en az 25 kişi hayatını kaybetti. Olay, sadece bölgesel bir kuraklık veya mevsimsel ısınma değil, kıta çapında kayıtlara geçen bir meteorolojik kriz olarak değerlendiriliyor.
Uyarıların Kapsamı ve Etkilenen Bölgeler
Aşırı sıcak hava dalgası yalnızca doğu kıyısını değil, ülkenin büyük bölümünü aynı anda etkisi altına aldı. NWS'nin açıklamalarına göre, Bağımsızlık Günü kutlamalarının gerçekleştirildiği dönemde 165 milyondan fazla Amerikalı rekor seviyedeki sıcaklıkların etkisi altındaydı. Bazı ulusal kuruluşların verilerine göre ise ülke genelinde 134 milyon ila 140 milyon kişi çeşitli düzeylerde sıcak hava alarmı altındaydı. En yüksek seviye olan "aşırı sıcak uyarısı" (excessive heat warning) ise nüfusun yaklaşık yüzde 10'una denk gelen 36 milyon ile 40 milyon kişi arasındaki bir nüfusu kapsıyordu.
Meteoroloji yetkilileri, başkent Washington ile Philadelphia, Baltimore, Raleigh, Charleston ve Jacksonville gibi yoğun nüfuslu kentlerde nemle birleşen sıcaklığın 37,7 ile 40,5 santigrat derece arasında hissedilmesinin beklendiğini duyurdu. Doğu ve güney kesimlerde termometreler doğrudan 40,5 dereceyi bulurken, özellikle nem oranının yüksek olduğu bölgelerde "hissedilen sıcaklık" (heat index) çok daha boğucu seviyelere ulaştı. NWS, yüksek basınç sisteminin etkisiyle sıcak hava dalgasının doğu eyaletlerinde bir süre daha süreceği uyarısını yaptı.
Can Kayıpları ve Sağlık Etkileri
Sıcak hava dalgasının yol açtığı sağlık sorunları ciddi boyutlara ulaştı. İlk belirlemelere göre, New Jersey eyaletinde 22, Mississippi'de 2 ve Illinois eyaletinde 1 kişi aşırı sıcaklığa bağlı nedenlerle yaşamını yitirdi. Ancak ilerleyen günlerde New Jersey Sağlık Dairesi, eyaletteki ölü sayısının en az 29'a yükseldiğini açıkladı; yetkililer kayıpların büyük bölümünün klima bulunmayan konutlarda gerçekleştiğine dikkat çekti. Chicago'nun bağlı olduğu Cook County'de ise adli tıp kayıtlarına göre son dalgayla bağlantılı 4 ölüm daha rapor edildi.
New York kentinde sıcaklığa bağlı rahatsızlıklar sebebiyle 378'den fazla kişi hastanelerin acil servislerine başvurdu. Uzmanlar, bebekler, yaşlılar ve iklimlendirme imkânı olmayan vatandaşların en riskli gruplar arasında olduğunu vurguluyor. Batı eyaletlerinde de durum farklı değildi; Arizona'nın Maricopa County bölgesinde yıl başından bu yana onaylanmış 13 ısıya bağlı ölüm ve inceleme süren 160'a yakın şüpheli vaka kaydedildi. Phoenix'te 10 yaşında bir çocuk ve Arizona'nın Mohave County bölgesinde 4 aylık bir bebek aşırı sıcak maruziyeti nedeniyle yaşamını yitirdi. Hayatını kaybedenler arasında yalnızca yaşlıların olmadığı, genç yetişkinlerin de bulunduğu belirtiliyor.
Rekor Sıcaklıklar ve Meteorolojik Veriler
Meteoroloji kayıtları, bu dalganın sıradan bir yaz sıcağı olmadığını ortaya koyuyor. 30 Haziran ile 5 Temmuz tarihleri arasında farklı bölgelerde günün en yüksek sıcaklığına ilişkin en az 148 rekor kırıldı. Atlantic City, cumartesi günü 41,1 santigrat dereceye ulaşarak tüm zamanların en yüksek sıcaklık rekorunu yeniledi. Başkent Washington ise 39,4 derece ile kayıtlara geçen en sıcak 4 Temmuz Bağımsızlık Günü'nü yaşadı. Philadelphia'da ise tarihte ilk kez üç gün üst üste 38,3 derecenin üzerinde sıcaklık kaydedildi.
Batı eyaletlerinde durum daha da çarpıcıydı. California'daki Death Valley Ulusal Parkı'nda 53,3 santigrat derece (128 Fahrenheit) ölçüldü ve bir motosikletçi sıcak maruziyeti sonucu hayatını kaybetti; bir diğer motosikletçi ise Las Vegas'taki hastaneye ağır ısı hastalığıyla kaldırıldı. Kuzey California'da Redding kenti 48,3 derece ile rekor kırarken, Phoenix kenti hiçbir zaman 33,3 derecenin altına inmeyerek "en sıcak minimum sıcaklık" rekorunu kırdı. Birçok bölgede geceleri bile sıcaklıkların düşmemesi, vücudun toparlanmasını engelleyerek riski katbekat artırdı.
Altyapı ve Günlük Yaşam Üzerindeki Etkiler
Aşırı sıcaklar, enerji altyapısını ve toplumsal yaşamı ciddi şekilde aksattı. PowerOutage internet sitesinin verilerine göre, Ortabatı ve Kuzeydoğu eyaletlerinde 842 binden fazla hane elektrik kesintilerinden etkilendi. Yetkililer, klimaların sürekli çalışması nedeniyle enerji talebindeki artışın şebeke üzerinde büyük baskı yarattığını ve kesintilerden yüz binlerce kişinin etkilendiğini belirtti.
Bağımsızlık Günü kutlamaları da aksayan faaliyetler arasındaydı. Washington'daki geçit töreni iptal edilirken, National Mall'da düzenlenen Büyük Amerikan Eyalet Fuarı, 44 kişinin sıcaklık kaynaklı rahatsızlıklar nedeniyle acil müdahaleye ihtiyaç duyması üzerine geçici olarak kapatıldı; 11 kişi hastaneye sevk edildi. Ülkenin demir yolu işletmesi Amtrak, raylardaki sıcaklık kaynaklı riskler nedeniyle çok sayıda tren seferini iptal etti.
Öte yandan NWS, Delaware'den Connecticut'a kadar uzanan ve New York'u da kapsayan hat boyunca 34 milyon kişinin sel tehdidi altında olduğunu, yağış miktarının yer yer 7,6 santimetreye ulaşabileceğini duyurdu. Aşırı sıcakların yanı sıra doğu eyaletlerinde şiddetli fırtınalar, dolu yağışı ve ani seller bekleniyor; meteoroloji servisi vatandaşları bu çok yönlü tehlikeye karşı da uyardı.
İklim Değişikliği Bağlamı ve Uzman Uyarıları
İklim bilimciler, bu tür aşırı hava olaylarının arkasında insan kaynaklı iklim değişikliğinin yattığını söylüyor. UCLA iklim bilimci Daniel Swain, "Isı, hafife alınan bir katildir" diyerek, özellikle geceleri bile düşmeyen yüksek sıcaklıkların riski artırdığını vurguladı. NWS yetkilileri, uyku saatlerinde bile etkili olan yüksek gece sıcaklıklarının vücudun kendini toparlamasını engellediğini ve sağlık sistemleri üzerindeki yükü artırdığını belirtiyor.
Uzmanlar, sıcak hava dalgasının önümüzdeki günlerde de etkisini sürdüreceği ve bazı kent merkezlerinde "özellikle yoğun" risk oluşturacağı uyarısında bulunuyor. Yetkililer, vatandaşları zorunlu olmadıkça yerel saatle 11.00 ile 16.00 arasında dışarı çıkmamaya, bol sıvı tüketmeye ve klimalı ortamları tercih etmeye çağırıyor. İklim bilimciler, insan kaynaklı iklim değişikliğinin ısı dalgalarını hem daha uzun hem de daha şiddetli hale getirdiğini, bu nedenle benzer olayların sıklığının artmaya devam edeceğini öngörüyor.