Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ), 30 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı Ekim 2026 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması ile çalışanların geçim koşullarına ilişkin güncel tabloyu açıkladı. Araştırma sonuçlarına göre, Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 38 bin 24 TL'ye, zorunlu ihtiyaçların tamamını kapsayan yoksulluk sınırı ise 123 bin 856 TL'ye yükseldi. Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti de 49 bin 124 TL olarak hesaplandı.
Neler oldu?
TÜRK-İŞ tarafından her ay düzenli olarak gerçekleştirilen araştırmanın Ekim 2026 verileri, gıda fiyatları ve temel yaşam giderlerindeki yükseliş eğiliminin sürdüğünü ortaya koydu. Eylül 2026'da 37 bin 800,92 TL seviyesinde bulunan açlık sınırı, ekim ayında 223,11 TL artış göstererek 38 bin 24,03 TL'ye çıktı. Böylece dört kişilik bir ailenin yalnızca mutfak masrafı 38 bin lira eşiğini aşmış oldu.
Gıda harcaması ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim ve sağlık gibi zorunlu ihtiyaçlar için haneye girmesi gereken toplam geliri ifade eden yoksulluk sınırı da yeni bir zirveye ulaştı. Eylül ayında 123 bin 130 TL olarak kaydedilen yoksulluk sınırı, bir aylık süreçte 726,80 TL artarak 123 bin 856,80 TL seviyesine yükseldi. Aynı dönemde bekâr bir çalışanın sadece kendi temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gereken aylık yaşama maliyeti ise 48 bin 884,82 TL'den 49 bin 124,30 TL'ye ulaştı.
Raporda "mutfak enflasyonu" olarak adlandırılan gıda harcamalarındaki değişim oranları da paylaşıldı. Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin asgari gıda harcaması ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 0,59 oranında arttı. TÜRK-İŞ Açlık Sınırı Endeksi ise eylül ayındaki 1419,74 seviyesinden ekim ayında 1428,12'ye yükseldi. Araştırmada öne çıkan temel veriler ve oranlar şu şekilde sıralandı:
- Dört kişilik ailenin açlık sınırı: 38 bin 24,03 TL
- Dört kişilik ailenin yoksulluk sınırı: 123 bin 856,80 TL
- Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti: 49 bin 124,30 TL
- Aylık mutfak enflasyonu: Yüzde 0,59
- 2026 yılı ilk 10 aylık gıda artışı: Yüzde 26,14
- Son 12 aylık mutfak enflasyonu: Yüzde 33,83
- Yıllık ortalama gıda artışı: Yüzde 39,26
Çarşı, pazar ve marketlerden derlenen fiyatlara göre ekim ayında süt, peynir ve yoğurt grubunda geçen aya kıyasla önemli bir değişim gözlenmedi. Dana kıyma ve kuşbaşı fiyatlarında sınırlı bir gerileme kaydedilirken, kuzu eti, tavuk eti ve yumurta fiyatlarında artış tespit edildi. Balık fiyatlarının önceki ayla aynı seviyede kaldığı ancak sezonun başlamasıyla tezgâhlardaki çeşitliliğin arttığı belirtildi.
Bakliyat ve tahıl grubunda kuru fasulye, nohut, yeşil mercimek, ekmek, pirinç, un, makarna ve bulgur fiyatları yatay seyrini korurken kırmızı mercimek ve irmik fiyatlarında yükseliş yaşandı. Ayçiçek yağı, zeytinyağı ve margarin fiyatları sabit kalırken tereyağı, bal, reçel, pekmez ve çeşitli baharatlarda fiyat artışları kaydedildi. Sonbahar-kış mevsim geçişinin yaşandığı meyve ve sebze grubunda ise 28'i sebze, 11'i meyve olmak üzere toplam 39 ürün izlendi ve ortalama kilogram fiyatı 119 lira 29 kuruş olarak hesaplandı.
Arka plan
TÜRK-İŞ, çalışanların geçim koşullarını izlemek ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat hareketlerinin aile bütçesine yansımalarını ortaya koymak amacıyla Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması'nı Aralık 1987'den bu yana her ay düzenli olarak yürütüyor. Hacettepe Üniversitesi tarafından belirlenen sağlıklı ve dengeli beslenme kalıbı ile günlük kalori ihtiyaçlarını temel alan çalışmada, fiyatlar konfederasyon görevlilerince doğrudan Ankara'daki market ve semt pazarlarından toplanıyor.
2026 yılı içerisindeki veriler incelendiğinde, mutfak enflasyonundaki aylık artış hızının yaz aylarına kıyasla yavaşladığı ancak fiyatların ulaştığı genel seviyenin yükselmeye devam ettiği görülüyor. Mayıs 2026'da 35 bin 174 TL olan açlık sınırı, Haziran 2026'da 35 bin 759 TL'ye, Ağustos 2026'da ise 37 bin 388 TL'ye çıkmıştı. Aynı dönemde 114 bin 576 TL olan yoksulluk sınırı ise beş aylık süre zarfında yaklaşık 9 bin 280 TL artış göstererek ekim ayında 124 bin TL sınırına dayandı.
Neden önemli?
Açıklanan veriler, sabit gelirli çalışanların ve emeklilerin alım gücündeki erimeyi somut rakamlarla göstermesi bakımından kritik bir gösterge niteliği taşıyor. 2026 yılı boyunca geçerli olan ve yılın ikinci yarısında ara zam yapılmayan net 28 bin 75,50 TL'lik asgari ücret, ekim ayı itibarıyla dört kişilik bir ailenin yalnızca gıda harcamasını ifade eden 38 bin 24 TL'lik açlık sınırının 9 bin 948,53 TL altında kaldı.
Tek başına yaşayan bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyetinin 49 bin 124,30 TL'ye ulaşması, mevcut net asgari ücretin tek bir işçinin zorunlu geçim giderlerinin dahi yalnızca yüzde 57'sini karşılayabildiğini ortaya koyuyor. Dört kişilik bir haneye iki asgari ücret girmesi durumunda oluşan 56 bin 151 TL'lik toplam gelir bile 123 bin 856 TL'lik yoksulluk sınırının yarısına ulaşamıyor. TÜRK-İŞ raporlarında, gıda fiyatlarındaki artış hızı dönemsel olarak yavaşlasa dahi fiyatların ulaştığı yüksek seviyenin ve sabit kalan ücretlerin hane halkı bütçeleri üzerindeki baskıyı ağırlaştırdığına dikkat çekiliyor.
Bundan sonra ne olacak?
Ekim ayı verilerinin netleşmesiyle birlikte gözler yıl sonunda gerçekleştirilecek olan yeni asgari ücret belirleme sürecine çevrildi. Aralık 2026'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ev sahipliğinde toplanacak olan Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2027 yılında uygulanacak yeni asgari ücreti belirlemek üzere mesaiye başlayacak.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) resmi yaşam maliyeti hesaplamasını sonlandırmasının ardından, sendikaların açıkladığı açlık ve yoksulluk sınırı verileri ücret pazarlıklarında temel referans noktası olarak kabul ediliyor. İşçi kesimi temsilcilerinin, aralık ayındaki komisyon toplantılarında 38 bin lirayı aşan açlık sınırını ve 49 bin lirayı geçen tek bir çalışanın yaşama maliyetini masaya getirerek, ücret artışlarının sadece hedeflenen enflasyona göre değil, fiili geçim şartlarına göre belirlenmesini talep etmesi bekleniyor. Kasın ve aralık aylarında açıklanacak yeni veriler, yıl sonu mutfak enflasyonu tablosunu kesinleştirecek.
