Rekabet Kurulu, Google'ın arama motorunda kullanıma sunduğu "Yapay Zekâ Önizlemeleri" (AI Overviews) ve "Yapay Zekâ Modu" (AI Mode) özellikleri hakkında rekabet ihlali şüphesiyle soruşturma başlattı. Kurul aynı zamanda, arama sayfasındaki yapay zeka özetlerinin haber sitelerinin ziyaretçi trafiğini ve gelirlerini düşürme riskine karşı yayıncılar lehine geçici tedbir uygulanmasına karar verdi.
Yürütülen inceleme; Alphabet Inc., Google LLC, Google Ireland Limited, Google International LLC ile Google Reklamcılık ve Pazarlama Ltd. Şti. şirketlerinin oluşturduğu ekonomik bütünlüğü hedef alıyor. Soruşturma kapsamında teknoloji devinin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un pazardaki hakim durumun kötüye kullanılmasını yasaklayan 6'ncı maddesine aykırı hareket edip etmediği mercek altına alınacak.
Haber siteleri görünürlük kaybetmeden yapay zeka özetlerinden çıkabilecek
Rekabet Kurumu'nun 27 Ağustos 2026'da başlattığı ön araştırma sonucunda alınan geçici tedbir kararı, haber yayıncılarının içerikleri üzerindeki ekonomik haklarını güvence altına almayı hedefliyor. Kurul, Google'ın "ayrımcı ve sömürücü" olarak nitelendirilebilecek davranışlarına ilişkin emarelerin haber yayıncıları açısından kuvvetli şüphe oluşturduğunu tespit etti.
Alınan geçici tedbir kararı doğrultusunda Google'ın uyması gereken temel kurallar şunlar:
- Google, haber yayıncılarını ürettikleri içerikleri yapay zeka sistemlerine dahil etmeye zorlayamayacak.
- Haber siteleri, içeriklerinin yapay zeka özetlerinde kullanılıp kullanılmayacağına klasik arama sonuçlarındaki görünürlüklerini ve sıralamalarını kaybetme riski olmadan karar verebilecek.
- İçerik kullanımı, kaynak seçimi ve ücretlendirme süreçlerinde medya kuruluşlarına eşit, şeffaf ve ayrımcı olmayan sözleşme koşulları sunulacak.
Rekabet Kurumu, kararın amacının yapay zeka hizmetlerini kısıtlamak değil, dijital medya ekosistemindeki dengeyi korumak ve yayıncıların ürettikleri içeriklerin karşılığını adil biçimde almasını sağlamak olduğunu açıkladı. Tedbir kararına uyum için gereken teknik ve operasyonel düzenlemeler Google tarafından belirlenecek.
Okur siteye tıklamadan bilgi alıyor, organik trafik eriyor
Soruşturmanın merkezinde yer alan "Yapay Zekâ Önizlemeleri", kullanıcıların arama terimlerine ilişkin yapay zeka tarafından derlenen özet yanıtları doğrudan sonuç sayfasının en üst bölümünde gösteriyor. "Yapay Zekâ Modu" ise kullanıcıların arama motoruyla etkileşimli ve kapsamlı sorgulamalar yaparak yanıt almasına imkan tanıyor.
Kullanıcıların güncel gelişmeleri kaynak haber sitelerine tıklamadan doğrudan Google arama ekranındaki özetlerden okuması, medya kuruluşlarının ziyaretçi trafiğini ve buna bağlı reklam gelirlerini doğrudan etkiliyor. Rekabet Kurulu, yürütülen soruşturmada bu iki özelliğin haber yayıncıları, diğer içerik üreticileri ve rakip yapay zeka sohbet asistanları üzerinde dışlayıcı bir etki yaratıp yaratmadığını detaylı olarak inceleyecek. Ayrıca Google ile yayıncılar arasında imzalanan içerik kullanım sözleşmelerinde haksız koşullar bulunup bulunmadığı da araştırılacak.
Arama motorlarındaki bu dönüşümün medya sektörü üzerindeki etkisi uluslararası verilere de yansımış durumda. Reuters Enstitüsü'nün 2026 tarihli "Gazetecilik, Medya ve Teknoloji Trendleri ve Öngörüleri" raporuna göre, incelenen 2 bin 576 haber sitesinin organik arama trafiği Kasım 2024 ile Kasım 2025 arasındaki bir yıllık dönemde yüzde 33 geriledi. Aynı raporda, gelecek üç yıl içinde arama motorlarından haber sitelerine yönelen trafiğin yüzde 43 oranında azalacağı öngörülüyor.
Türkiye'de de aralarında Diken, BirGün, T24, Medyascope, Ekonomim, Kısa Dalga ve Gazete Pencere'nin bulunduğu bağımsız medya kuruluşları, Mart 2025'te Google'ın Keşfet ve Haberler servislerinden gelen trafiğin ciddi ölçüde düşmesi üzerine ortak açıklama yaparak Rekabet Kurumu'nu göreve çağırmıştı. Yürütülen soruşturma sonucunda Google'ın 4054 sayılı Kanun'u ihlal ettiği tespit edilirse, şirkete idari para cezası uygulanabilecek ve ihlalin sonlandırılması için kalıcı yükümlülükler getirilebilecek.
