Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ikili ilişkileri ve Kıbrıs meselesindeki güncel gelişmeleri değerlendirmek üzere 6 Kasım Cuma günü Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne (KKTC) çalışma ziyareti gerçekleştirecek. Ziyaret, Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde Ada'daki iki lider arasında 9 Kasım Pazartesi günü yapılacak üçlü görüşmenin hemen öncesinde gerçekleşiyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre Fidan, Lefkoşa temasları kapsamında KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Başbakan Ünal Üstel tarafından kabul edilecek, ayrıca mevkidaşı Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu ile bir araya gelecek. Görüşmelerde Türkiye ile KKTC arasındaki iş birliği başlıklarının yanı sıra, BM çatısı altında yürütülen diplomatik temaslar ve Türkiye'nin iki devletli çözüm vizyonu ele alınacak.
Ankara egemen eşitlik şartını vurguluyor
Ankara, Kıbrıs sorununda kalıcı ve gerçekçi bir çözüme ancak Ada üzerindeki iki ayrı devletin bir arada yaşamasıyla ulaşılabileceği görüşünü sürdürüyor. Türk diplomasi çevreleri, sorunun yıllardır aşılamamasının asıl nedeni olarak Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) uzlaşmaz tavrını gösteriyor. Kaynaklara göre Rum tarafı, Kıbrıs Türk halkının kazanılmış haklarını yok sayıyor ve ne siyasi yönetimi ne de ekonomik kaynakları paylaşmaya yanaşıyor.
Ankara, her türlü yeni müzakere ya da çözüm sürecinin ancak Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliğinin ve eşit uluslararası statüsünün uluslararası toplum tarafından tescil edilmesiyle mümkün olabileceğini savunuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 2022 yılından bu yana BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftaları kapsamındaki konuşmalarında uluslararası topluma KKTC'nin resmen tanınması çağrısında bulunuyor.
Ziyaret, 9 Kasım'daki üçlü zirve öncesine denk geliyor
Bakan Fidan'ın Lefkoşa ziyareti, Ada'da diplomasi trafiğinin yoğunlaştığı bir dönemde yapılıyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar, 29 Ekim-10 Kasım tarihlerini kapsayan programı çerçevesinde Ada'da temaslarını sürdürüyor.
Bu temasların devamı olarak KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Rum Yönetimi Lideri Nikos Hristodulidis, 9 Kasım Pazartesi günü saat 11.00'de ara bölgedeki BM İyi Niyet Misyon Ofisi'nde Holguin'in ev sahipliğinde üçlü görüşmede bir araya gelecek. Holguin, hafta içinde iki liderle ayrı ayrı yaptığı hazırlık görüşmelerinin yanı sıra Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri ile de görüşerek Ankara'nın sürece ilişkin mesajlarını almıştı.
Cenevre ve New York toplantılarından somut sonuç çıkmadı
BM Genel Sekreteri Guterres'in önerisiyle 2025 yılında Ada'daki iki halka yarar sağlayabilecek iş birliği alanlarını belirlemek ve güven inşa etmek amacıyla yeni bir diyalog süreci başlatılmıştı. Bu kapsamda atılan başlıca diplomatik adımlar şöyle gelişti:
- 17-18 Mart 2025 (Cenevre): BM Genel Sekreteri'nin ev sahipliğinde, Ada'daki iki liderin, Türkiye ve Yunanistan Dışişleri Bakanlarının ve Birleşik Krallık Devlet Bakanı'nın katılımıyla ilk genişletilmiş formatlı gayriresmi toplantı yapıldı.
- 16-17 Temmuz 2025 (New York): Aynı formatta düzenlenen ikinci toplantıda iş birliği başlıklarında kaydedilen gelişmeler gözden geçirildi.
- 27-29 Temmuz 2026: BM Genel Sekreteri Guterres Ada'ya ilk ziyaretini gerçekleştirdi. Guterres, gerekli hazırlıkların tamamlanmasının ardından "5+1" formatında yeni bir toplantı düzenlenmesine karar verdiğini, ancak sonuç getirmeyecek bir toplantı arzu etmediğini açıkladı.
Diplomatik kaynaklar, Ekim 2024'teki gayriresmi üçlü yemekten bu yana yürütülen süreçte taraflar arasında görüşmeler devam etse de yeni geçiş kapılarının açılması gibi temel iş birliği başlıklarında bugüne kadar somut bir ilerleme sağlanamadığına işaret ediyor. Holguin ise 9 Kasım'daki üçlü zirvede güven yaratıcı önlemler, müzakere yöntemi ve esasa ilişkin konularda ilerleme kaydedilmesi halinde 5+1 formatındaki toplantının gündeme gelebileceğini belirtiyor.
