Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 103. yıl dönümü ve 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamaları kapsamında, başkent Ankara'daki ilk resmi tören bugün sabah saatlerinde Anıtkabir'de gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığındaki devlet erkanı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün manevi huzuruna çıktı. Tören sırasında Anıtkabir Özel Defteri'ni imzalayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, milli dava olarak nitelendirdiği "Türkiye Yüzyılı" hedeflerine ulaşana dek kararlılıkla çalışmaya devam edeceklerini vurguladı.
Neler oldu?
Cumhuriyet'in ilanının 103. yılı dolayısıyla düzenlenen resmi devlet töreni, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindeki protokol üyelerinin Aslanlı Yol'daki yürüyüşüyle başladı. Yürüyüşün ardından Erdoğan, üzerinde ay yıldız motifi bulunan kırmızı beyaz karanfillerden oluşan çelengi Atatürk'ün mozolesine bıraktı. Mozole önünde gerçekleştirilen saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla törenin ilk aşaması tamamlandı.
Aslanlı Yol'daki kortejde yasama, yürütme ve yargı organlarının en üst düzey temsilcileri ile siyasi parti liderleri hazır bulundu. Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığındaki heyette yer alan başlıca isimler ve kurum temsilcileri şunlardı:
- Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş
- Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üyeleri
- Siyasi parti liderlerinden Devlet Bahçeli, Özgür Özel, Müsavat Dervişoğlu ve Kemal Kılıçdaroğlu
- Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ve kuvvet komutanları
- Yüksek yargı organlarının başkanları, MİT Başkanı İbrahim Kalın ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş
Mozoledeki törenin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindeki devlet erkanı Misak-ı Milli Kulesi'ne geçti. Burada Anıtkabir Özel Defteri'ni imzalayan Erdoğan, kaleme aldığı mesajı seslendirdi. Erdoğan mesajında, uğruna büyük bedeller ödenen Cumhuriyet'in 103. seneidevriyesini kutladıklarını belirterek, tarihe yeni bir istikamet çizen bu günde Atatürk'ü, silah arkadaşlarını ve şehitleri şükranla yad ettiğini ifade etti.
Türkiye Cumhuriyeti'ni devleti ve milletiyle birlikte müreffeh ve muzaffer yarınlara ulaştırmak adına farklı cephelerde yoğun bir mücadele yürüttüklerini kaydeden Erdoğan, mesajında tarihsel bir referansa da yer verdi. Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün henüz Cumhuriyet ilan edilmeden önce, 1 Mart 1922 tarihli Büyük Millet Meclisi hitabında yer alan "Bizi milli davamızı izlemekten yıldıracak hiçbir araç, hiçbir kuvvet düşünülemez. Milli davamız bizim hayatımızdır" sözlerini hatırlatan Erdoğan, şunları kaydetti:
"Bu ışıkta, milli davamız olarak gördüğümüz Türkiye Yüzyılı hedefine ulaşıncaya kadar kararlılıkla çalışmayı sürdüreceğiz. Ruhun şad olsun."
Öte yandan, törende Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kıyafet tercihi de dikkat çeken detaylar arasında yer aldı. Günün anlam ve önemine binaen kırmızı bir kravat takan Erdoğan'ın kravatında, Türkiye'nin yerli ve milli beşinci nesil savaş uçağı KAAN'ın motiflerinin bulunduğu görüldü.
Arka plan
29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen anayasa değişikliği ile ilan edilen Cumhuriyet, 2023 yılında 100. yaşını geride bırakarak ikinci yüzyılına adım attı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve hükümet, Cumhuriyet'in 100. yılından itibaren devletin yeni dönemdeki stratejik vizyonunu "Türkiye Yüzyılı" kavramı etrafında şekillendiriyor. Geçtiğimiz yıllarda yapılan 100., 101. ve 102. yıl dönümü törenlerinde de benzer şekilde yerli savunma sanayii hamleleri, tam bağımsızlık vurgusu ve küresel ölçekte güçlü Türkiye hedefleri ön plana çıkarılmıştı.
Erdoğan'ın bugünkü mesajında doğrudan atıfta bulunduğu 1 Mart 1922 tarihli Meclis konuşması, Kurtuluş Savaşı'nın en kritik evresinde, Büyük Taarruz hazırlıkları sürerken Mustafa Kemal Paşa tarafından yapılan birinci dönem üçüncü toplanma yılı açış konuşmasıdır. Bu tarihsel referans, Milli Mücadele dönemindeki bağımsızlık iradesi ile bugünkü savunma, ekonomi ve diplomasi politikaları arasında doğrudan bir süreklilik kurma çabasını yansıtıyor.
Neden önemli?
Anıtkabir'de düzenlenen 29 Ekim törenleri, siyasi rekabetin ötesinde devletin tüm kademelerinin ve farklı siyasi görüşlerin kurucu değerler etrafında bir araya geldiği en önemli devlet protokolü niteliğini taşıyor. İktidar ve muhalefet liderlerinin Aslanlı Yol'da yan yana yürümesi, toplumsal birlik ve devlet geleneğinin devamlılığı açısından sembolik bir önem barındırıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hem özel defterdeki mesajında "farklı cephelerde yoğun mücadele" vurgusu yapması hem de törende milli muharip uçak KAAN desenli kravat tercih etmesi, Türkiye'nin ikinci yüzyılında savunma sanayii ve teknolojik bağımsızlığın temel öncelik olmaya devam edeceğini gösteriyor. Bu mesajlar, hem iç kamuoyuna yönelik bir kararlılık beyanı hem de bölgesel gelişmeler ışığında dış politikadaki duruşun bir özeti olarak değerlendiriliyor.
Bundan sonra ne olacak?
Anıtkabir'deki resmi devlet töreninin tamamlanmasının ardından Atatürk'ün ebedi istirahatgahı, bayram coşkusunu yaşamak isteyen vatandaşların ziyaretine açıldı. Gün boyunca Ankara başta olmak üzere Türkiye'nin 81 ilinde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) ve yurt dışındaki dış temsilciliklerde 103. yıl kutlamaları çeşitli etkinliklerle devam edecek.
Devlet protokolünün ise gün içinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenecek tebrikat töreninde bir araya gelmesi ve akşam saatlerinde geleneksel 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Kabul Töreni'nin gerçekleştirilmesi bekleniyor. Resmi geçit törenleri, fener alayları ve halka açık konserlerle kutlama programı gece saatlerine kadar sürecek.
