Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü bir fon soruşturması kapsamında yapılan idari ön inceleme neticesinde, eski Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında adli soruşturma yürütülmesine izin verdi. 14 Ekim'de onaylanan kararla birlikte, adli makamların eski SPK başkanına yönelik tahkikat başlatmasının önü açıldı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının Talebi ve Bakanlığın İncelemesi
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sermaye piyasalarında yürütülen kapsamlı bir fon soruşturması çerçevesinde eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkındaki iddiaları incelemeye aldı. Savcılık makamı, üst düzey bürokratlara ilişkin mevzuat gereğince 30 Eylül'de Hazine ve Maliye Bakanlığına resmi başvuruda bulunarak soruşturma izni talep etti.
Talebin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde kapsamlı bir ön inceleme süreci yürütüldü. İncelemeyi yürüten denetim birimlerinin hazırladığı raporun tamamlanmasıyla dosya Bakan Mehmet Şimşek'e sunuldu. Bakan Şimşek, inceleme raporundaki tespitler doğrultusunda eski kurul başkanı hakkında adli soruşturma yürütülmesine onay verdi.
Fon Soruşturmasının Kapsamı ve İddialar
Soruşturmanın odağında, finansal piyasalardaki denetim ve gözetim süreçlerine konu olan bazı fon hareketleri yer alıyor. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, piyasa aktörlerinin faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin kurul tarafından yürütülen izin, denetim ve idari yaptırım süreçlerini dosya kapsamında ele alıyor.
Adli makamlar, Gönül'ün başkanlık yaptığı dönemde alınan idari kararların mevzuata uygunluğunu, usulsüzlük iddialarına karşı kurum içi mekanizmaların işletilip işletilmediğini ve denetim yetkisinin kullanım şeklini çok yönlü olarak inceleyecek. Bakanlığın soruşturma izni vermesiyle birlikte savcılık, söz konusu iddialara dair doğrudan ifade alma ve evrak inceleme yetkisine ulaştı.
Kamu Görevlilerinin Soruşturulmasına İlişkin Yasal Süreç
Türkiye'deki yürürlükteki mevzuat uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulu gibi bağımsız idari otoritelerin başkan ve üyeleri hakkında görevleri sebebiyle isnat edilen eylemler doğrudan soruşturulamıyor. 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri uyarınca ilgili bakanın onay vermesi şart koşuluyor.
Bu çerçevede işletilen yasal aşamalar şu şekilde gerçekleşiyor:
- Talep: Cumhuriyet başsavcılığının suç isnadına dair ön bulgularla ilgili bakanlıktan izin istemesi.
- Ön İnceleme: Bakanlık müfettişlerinin iddiaların ciddiyetini ve delil durumunu idari olarak araştırması.
- İdari Karar: Bakanın, hazırlanan rapora dayanarak soruşturma izni verilmesi ya da verilmemesi yönünde irade bildirmesi.
- Yargı Aşaması: İznin ardından savcılığın Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri çerçevesinde adli işlemleri başlatması.
Adli Süreçte İzlenecek Sonraki Adımlar
Bakanlık onayının ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, soruşturma dosyasındaki deliller, SPK kayıtları ve ilgili işlem evrakları üzerinden tahkikatını derinleştirecek. Soruşturmayı yürüten cumhuriyet savcılarının, incelemelerin tamamlanmasının ardından eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül'ün ifadesine başvurması bekleniyor.
Savcılık makamı, toplanan bulgular ve delil değerlendirmesi sonucunda iddianame düzenleyerek dava açma veya kovuşturmaya yer olmadığına (takipsizlik) karar verme seçeneklerinden birini uygulayacak. Yeterli suç şüphesinin oluşması durumunda dosya ağır ceza mahkemesine taşınacak.
