Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın sekiz yıl aradan sonra gerçekleştirdiği resmi Güney Kore ziyaretinde, iki ülke arasında nükleer enerji finansmanı, madencilik, enerji dönüşümü ile bilim ve teknoloji alanlarını kapsayan dört mutabakat zaptı imzalandı. Başkent Seul'deki Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung ile yapılan görüşmelerin ardından atılan imzalar, Türkiye'nin yeni nükleer santral projelerine finansman sağlanmasını ve yapay zekâdan nadir toprak elementlerine kadar stratejik sektörlerde ortak üretimi öngörüyor.
İki ülke liderinin huzurunda düzenlenen törende, mevcut 11 milyar dolarlık ikili ticaret hacminin 15 milyar dolara çıkarılması hedefi doğrultusunda kritik sektörlerdeki iş birliği çerçevesi resmiyet kazandı. Anlaşmalar özellikle enerji arz güvenliği, kritik minerallerin işlenmesi ve ileri teknoloji transferine odaklanıyor.
İmzalanan dört anlaşmanın kapsamı ve imzacıları
Seul'deki heyetler arası görüşmelerin tamamlanmasıyla birlikte ilgili bakanlıklar ve kurumlar arasında imza altına alınan dört mutabakat zaptı şunlardan oluşuyor:
- Nükleer Güç Projesi Finansmanına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı: Türkiye Nükleer Enerji AŞ (TÜNAŞ) Genel Müdürü Necati Yamaç ile Güney Kore İhracat-İthalat Bankası (KEXIM) Başkanı ve Genel Müdürü Hwang Ki-yeon tarafından imzalandı.
- Enerji Alanında İşbirliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı: Bu anlaşmaya Türkiye adına Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Güney Kore adına ise İklim, Enerji ve Çevre Bakanı Kim Sung-whan imza attı.
- Doğal Kaynaklar ve Madencilik Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı: Doğal kaynaklar ve madencilik sektörlerindeki ortaklığı kapsayan metin, Bakan Alparslan Bayraktar ve Güney Kore Ticaret, Sanayi ve Kaynaklar Bakanı Kim Jung-kwan arasında bağıtlandı.
- Bilim, Teknoloji ve İnovasyon Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nı temsilen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Güney Kore Bilim ve Bilgi-İletişim Teknolojileri Bakanı Bae Kyung-hoon, bilim ve teknoloji odaklı bu anlaşmayı resmileştirdi.
Sinop nükleer santrali arayışında finansman adımı
TÜNAŞ ile KEXIM arasında imzalanan nükleer finansman mutabakatı, Türkiye'nin planladığı yeni nükleer enerji santrali projelerine Güney Kore'nin resmi ihracat kredi kuruluşunun finansman sağlamasının önünü açıyor. Anlaşma metninde spesifik bir santral projesi adı yer almasa da Ankara, Sinop'ta kurulması planlanan ikinci nükleer santral projesi için Güney Kore dahil olası ortaklarla görüşmelerini sürdürüyor.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, ortak basın toplantısında nükleer santral finansmanında iş birliği mutabakatına vardıklarını vurguladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da Seul temasları kapsamında Güney Kore'nin kamu elektrik şirketi KEPCO'nun üst düzey yöneticileriyle bir araya gelerek olası projeleri değerlendirdi.
Kritik mineraller ve ortak enerji forumu
Enerji ve madencilik başlıklarında imzalanan anlaşmalar; temiz enerji teknolojileri, karbon emisyonunun azaltımı, hidrojen, akıllı şebekeler ve yenilenebilir enerji alanlarında ortak çalışmaları kapsıyor. Madencilik mutabakatıyla birlikte kritik mineraller ve nadir toprak elementlerinde katma değerli üretimin artırılması ve teknoloji paylaşımının hızlandırılması hedefleniyor. Bakan Bayraktar, bu kapsamda Güney Koreli kalıcı mıknatıs üreticisi JS Link'in yöneticileriyle de ayrı bir görüşme gerçekleştirdi.
Vardıkları mutabakatların sahada nasıl hayata geçirildiğini denetlemek amacıyla iki ülke "Türkiye-Kore Enerji Dönüşümü Forumu" adıyla yeni bir yapı oluşturma kararı aldı. Her yıl sırayla Türkiye ve Güney Kore'nin ev sahipliğinde bir araya gelecek bu üst düzey platform; nükleer santral projeleri, teknolojik uyum süreçleri, finansman arayışları ve ortak yatırım olanaklarını bizzat koordine edecek.
Yapay zekâ, yarı iletkenler ve savunma sanayii
Bilim ve teknoloji mutabakatı ise iki ülkenin inovasyon ekosistemleri arasında köprü kurarak yapay zekâ, yarı iletken teknolojileri ve batarya üretimi gibi alanlarda ortak Ar-Ge projeleri geliştirilmesini içeriyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmeler sonrasında yaptığı açıklamada batarya teknolojileri, yapay zekâ ve çip üretiminin iki ülke arasındaki stratejik ortaklıkta öncelikli yer tuttuğunu belirtti.
Liderlerin gündeminde savunma sanayii projeleri de yer aldı. Erdoğan, Altay tankı ve Fırtına obüsü gibi mevcut projelerde Güney Kore ile yürütülen iş birliğinin daha da ileri taşınması konusunda mutabık kaldıklarını ifade ederken, diplomatik ilişkilerin tesisinin 70. yılı olan 2027'de iki ülkede özel etkinlikler düzenleneceğini açıkladı.
İlgili haber: Erdoğan Güney Kore ziyaretinde: 15 milyar dolarlık ticaret hedefi
