Anayasa Mahkemesi (AYM), yazılı ve görsel medyada aşı uygulamalarına yönelik yaptığı açıklamalar nedeniyle Prof. Dr. Canan Karatay'a verilen bir ay süreyle meslekten geçici alıkoyma cezasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetti. Resmi Gazete'de yayımlanan kararda, meslek odası tarafından uygulanan disiplin cezasının "kanunilik" şartını taşımadığı belirtilerek dosya yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 14. İdare Mahkemesine gönderildi.
Yüksek Mahkemenin incelemesi, Karatay'ın aşılarla ilgili iddialarının bilimsel doğruluğu üzerinden değil, verilen disiplin cezasının hukuki dayanağının temel hak ve özgürlükleri sınırlandırma kriterlerine uygunluğu üzerinden yapıldı. AYM, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasının yanı sıra Karatay'a 40 bin lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
İhlal kararının gerekçesi: Cezanın yasal dayanağı belirsiz bulundu
AYM Birinci Bölümü tarafından alınan kararda, Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğüne yönelik her türlü müdahalenin ulaşılabilir, belirli ve öngörülebilir bir kanun hükmüne dayanması gerektiği vurgulandı. Karatay'a verilen disiplin cezasının dayanağı olan 6023 sayılı Türk Tabipleri Birliği Kanunu'nun 39. maddesini inceleyen mahkeme, hangi eylemlerin hangi disiplin cezasını gerektirdiğinin yasada açıkça düzenlenmediğine işaret etti.
Gerekçeli kararda, disiplin cezaları konusunda keyfi yorum ve uygulamalara karşı bireylere yeterli hukuki güvencenin sağlanmadığı belirtildi. AYM ayrıca, söz konusu 39. maddenin daha önce yapılan bir norm denetiminde Anayasa'ya aykırı bulunarak 11 Şubat 2025 tarihinde iptal edildiğini hatırlattı. Temel hak ve özgürlüklerin yalnızca kanunla sınırlandırılabileceği ilkesinden hareket eden Yüksek Mahkeme, yasal çerçevesi net olmayan bir düzenlemeyle verilen meslekten men cezasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiği sonucuna vardı.
Disiplin soruşturmasından Yüksek Mahkemeye uzanan 8 yıllık süreç
İç hastalıkları ve kalp-damar hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Canan Karatay, katıldığı televizyon programlarında ve basında yer alan demeçlerinde "Bütün aşılara karşıyım" ifadelerini kullanarak aşı uygulamalarına yönelik çeşitli iddialar öne sürmüştü. Bu açıklamaların ardından İstanbul Tabip Odası tarafından Karatay hakkında disiplin soruşturması başlatıldı.
Yürütülen soruşturmayı tamamlayan İstanbul Tabip Odası Onur Kurulu, 4 Aralık 2018 tarihinde Karatay'ın bir ay boyunca geçici olarak meslekten men edilmesine hükmetti. Ardından dosyayı inceleyen Türk Tabipleri Birliği Yüksek Onur Kurulu, Disiplin Yönetmeliği'nin ilgili hükümlerini de karara ekleyerek cezayı düzeltip onayladı.
Disiplin cezasının iptali istemiyle yargı yoluna başvuran Karatay'ın açtığı dava, 7 Nisan 2021 tarihinde Ankara 14. İdare Mahkemesi tarafından reddedildi. Karatay'ın istinaf başvurusu 9 Aralık 2021'de Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesince, temyiz talebi ise 7 Nisan 2022'de Danıştay tarafından karara karşı temyiz yolu kapalı olduğu gerekçesiyle geri çevrildi.
İç hukuk yollarının tükenmesi üzerine Prof. Dr. Canan Karatay, bir hekim ve akademisyen olarak bilimsel makalelere dayanarak halkı bilgilendirmeye çalıştığını, disiplin suç ve cezalarının kanunla belirlenmesi gerektiğini savunarak 10 Ekim 2022'de Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu. AYM'nin ihlal kararının ardından Ankara 14. İdare Mahkemesi, Yüksek Mahkemenin gerekçesini gözeterek disiplin cezasının iptali istemini yeniden karara bağlayacak.
