1-4 Kasım tarihlerindeki Güney Kore ziyaretinden dönerken uçakta basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 8 Kasım Pazar günü gerçekleşecek Zafer Günü kutlamaları için Azerbaycan'ı ziyaret etmeyi planladığını açıkladı. Ankara ile Bakü arasında gerginlik olduğu yönündeki söylentilere de değinen Erdoğan, "Fevkalade bir durum söz konusu olmazsa 8 Kasım günü bir Azerbaycan ziyareti yapmayı düşünüyorum. İnşallah bu ziyaret vesilesiyle de gerekli adımları atma imkânımız olur" dedi.
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağların klasik diplomatik temasların çok ötesinde bulunduğunu belirten Erdoğan, iki ülkenin ortak tarih, kültür ve kader birliğine vurgu yaptı. İlişkilerdeki pürüzlerin giderileceği mesajını veren Cumhurbaşkanı, "Türkiye ve Azerbaycan kardeşliğinin aşamayacağı hiçbir engel yoktur" dedi.
Bakü ile üst düzey temas ve telefon diplomasisi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, planlanan ziyaret öncesinde Bakü ile Ankara arasındaki iletişim kanallarının en üst düzeyde işletildiğini açıkladı. Bu süreçte Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın'ı Azerbaycan'a gönderdiğini belirten Erdoğan, mevkidaşı İlham Aliyev ile de bizzat telefon görüşmeleri gerçekleştirdiğini söyledi.
Diplomatik girişimlerin yalnızca resmi heyetlerle sınırlı kalmadığını aktaran Erdoğan, hem liderler düzeyinde hem de eşler arasında telefon diplomasisinin yürütüldüğünü ifade etti. Erdoğan, Azerbaycan yönetiminin Karabağ zaferinin yıl dönümü olan 8 Kasım Zafer Günü'ne büyük önem verdiğini ve yapılacak ziyaretin ikili ilişkilerde yeni adımlara zemin hazırlayacağını kaydetti.
Ekim ayındaki gerilim nasıl başlamıştı?
Ankara ile Bakü arasındaki diplomatik trafik, Azerbaycan'da eylül ayında okul üniformalarına ilişkin yapılan yönetmelik değişikliğinin ardından hız kazandı. Laik eğitim anlayışı çerçevesinde okullarda başörtüsü ve ek dini kıyafetlerin kısıtlanmasına yönelik karar, Türkiye'de bazı siyasetçi ve yorumcuların tepkisini çekmişti.
Tartışmaların büyümesi üzerine Azerbaycan yönetimi, sosyal medyada ülkenin egemenliğini ve lider kadrosunu hedef aldığı gerekçesiyle aralarında siyasetçi, akademisyen ve gazetecilerin bulunduğu 31 Türk vatandaşını "istenmeyen kişi" ilan ederek ülkeye girişlerini yasakladı. Aynı süreçte, söz konusu kıyafet düzenlemesini 13 Ekim'de sosyal medya üzerinden eleştiren Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral da Bakü'nün tepkisini çekmiş, Saral 26 Ekim'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın isteğiyle görevinden ayrılmıştı.
Gündemdeki diğer başlık: Rusya-Ukrayna savaşında arabuluculuk
Cumhurbaşkanı Erdoğan, uçaktaki açıklamalarında Türkiye'nin Rusya-Ukrayna savaşını sonlandırmaya yönelik diplomatik girişimlerine de değindi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile Türkiye ziyaretinde kapsamlı bir çalışma yemeğinde bir araya geldiklerini hatırlatan Erdoğan, savaşın müzakere masasında çözülmesi gerektiğini bir kez daha vurguladıklarını belirtti.
Zelenskiy ile yapılan görüşmenin ardından sürecin Moskova ayağını da ele almak istediklerini ifade eden Erdoğan, yakın zamanda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir görüşme gerçekleştirmeyi planladığını açıkladı. Erdoğan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve ilgili yetkililerin Rus muhataplarıyla temas kurarak Moskova tarafını bu görüşmeye hazırlayacağını sözlerine ekledi.
