Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayına ilişkin Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı. Tüketici fiyatlarının aylık bazda yüzde 2,58 arttığı ve yıllık enflasyonun yüzde 29,77 ile görece yatay seyrettiği ekim ayında, fiyat artışlarının ana sürükleyicisi enerji ve işlenmemiş gıda grupları oldu. Merkez Bankası, bu iki kalem dışındaki gruplarda ılımlı görünümün korunduğunu ve enflasyonun ana eğiliminde son dönemde kaydedilen gerilemenin teyit edildiğini bildirdi.
Raporun bulguları, mevsim etkilerinden arındırılmış ana eğilim göstergelerinin aylık ortalamasının yüzde 1,74'ten yüzde 1,76'ya yükseldiğini, buna karşın üç aylık ortalamanın yüzde 1,80'den yüzde 1,79'a çekildiğini ortaya koydu. Öte yandan çekirdek enflasyon kalemlerinde aşağı yönlü bir seyir izlendi; B endeksindeki yıllık artış 0,54 puan gerileyerek yüzde 28,46'ya, C endeksindeki yıllık yükseliş ise 0,42 puanlık düşüşle yüzde 28,28 seviyesine indi.
Enerji enflasyonu yıllık yüzde 51,37'ye ulaştı
Küresel gelişmelerin etkisiyle son aylarda yükseliş eğiliminde olan enerji fiyatları, ekim ayında da yüzde 4,92 oranında arttı. Bu yükselişle birlikte enerji grubunun yıllık enflasyonu 5,26 puan birden artarak yüzde 51,37 seviyesine ulaştı. Enerji kalemindeki artışta katı yakıt, tüp gaz ve akaryakıt fiyatlarındaki hareketlilik belirleyici oldu.
Ekim ayında enerji ve gıda alt kalemlerinde öne çıkan aylık fiyat artışları şu şekilde kaydedildi:
- Katı yakıt: Yüzde 17,13
- Taze meyve ve sebze: Yüzde 14,66
- Tüp gaz: Yüzde 8,25
- Akaryakıt: Yüzde 6,38
- İşlenmemiş gıda (genel): Yüzde 6,04
- İşlenmiş gıda (genel): Yüzde 1,66
Aylık bazda yüzde 3,50 oranında fiyat artışının kaydedildiği gıda ve alkolsüz içecekler kaleminde, yıllık enflasyon 0,11 puanlık hafif bir yükselişle yüzde 27,73 seviyesine ulaştı. Üretimde tarladan seraya geçiş dönemi, taze meyve ve sebze fiyatlarının yüzde 14,66 gibi keskin bir oranda zamlanmasına yol açarken, işlenmemiş gıda kategorisinde yer alan beyaz etteki fiyat yükselişi de sürdü. Diğer taraftan, ekmek ve tahıl grubundaki aylık artışın yüzde 0,90 düzeyinde kalmasıyla birlikte işlenmiş gıda enflasyonu yıllık bazda 1,08 puan gerileyerek yüzde 29,25'e düştü.
Hizmet ve kira enflasyonundaki yavaşlama sürüyor
Para politikasının gecikmeli etkilerinin yakından izlendiği hizmet sektöründe fiyatlar ekim ayında yüzde 0,99 arttı. Aylık hizmet enflasyonu eylül ayına kıyasla bir miktar yükselse de önceki aylardaki seviyelerin altında kaldı. Yıllık hizmet enflasyonu ise tüm alt gruplara yayılan düşüşle 1,09 puan gerileyerek yüzde 36,56'ya indi.
Hane halkı bütçesinde önemli yer tutan kira kaleminde aylık artış yüzde 2,55 olarak ölçülürken, yıllık kira enflasyonu düşüş eğilimini sürdürerek yüzde 39,71'e çekildi. Konaklama fiyatlarındaki yüzde 3,19'luk ucuzlamanın desteğiyle, lokanta ve oteller grubundaki aylık fiyat artışı yüzde 0,47'ye kadar yavaşladı.
Yeni sezon giyim fiyatlarını yukarı taşıdı
Temel mal grubu fiyatları, yeni sezon ürünlerinin vitrine çıkmasıyla birlikte ekimde yüzde 3,92 arttı ve grubun yıllık enflasyonu 0,80 puan yükselerek yüzde 16,70 oldu. Giyim ve ayakkabı fiyatları mevsimsel etkiyle aylık yüzde 12,75 yükselirken, mevsimsel etkilerden arındırılmış temel mal fiyatları iç talep koşullarının desteğiyle düşük seyrini korudu. Dayanıklı tüketim mallarında aylık artış yüzde 0,94 ile ılımlı kalırken; otomobil fiyatları yüzde 0,71 arttı, mobilya fiyatları ise yüzde 0,61 oranında geriledi.
Alt grupların yıllık tüketici enflasyonu üzerindeki etkilerine bakıldığında, önceki aya kıyasla hizmet sektörünün katkısında 0,44 puanlık, alkol, tütün ve altın kaleminin katkısında ise 0,13 puanlık düşüş yaşandı. Buna karşılık aynı süreçte yıllık enflasyona enerji grubu 0,28 puan, temel mallar 0,25 puan, gıda ve alkolsüz içecekler ise 0,08 puan daha fazla katkı sağladı.
Yurt içi üretici fiyatları (Yİ-ÜFE) ise ekim ayında yüzde 1,65 arttı ve yıllık üretici enflasyonu yüzde 27,41 ile belirgin bir değişim göstermedi. Sanayi grupları arasında ara malı fiyatları yüzde 2'lik artışla öne çıkarken, sektörel bazda elektrik ve gaz üretimi ile dağıtımı fiyatlarında yüzde 0,80'lik düşüş kaydedildi.
